بسم الله الرحمن الرحیم

یا فاطمه الزهرا اغیثینی

عظمت ماه رجب:

ماه رجب چند عظمت ویژه دارد اول اینکه از ماههای حرام است و خداوند در قرآن کریم از ماههای حرام سخن به میان آورده و تکلیف کرده که حرمت این ماهها را نگه داریم. مسأله دوم این است که در میان ماههای حرام، ماه رجب، ماه غریب است زیرا سه ماهِ حرام دیگر پشت هم هستند و ماه رجب تک است که این خود فلسفه ای زیبا دارد. مسأله سوم این است که ماه رجب اولین ماه حرام است و حرمت ویژه ای در این باب دارد.

ماههای حرام، ماههای صلح و آشتی هستند و در آنها جنگ و خونریزی حرام است این ماهها ماه رسیدگی به امور زندگی است. از دیگر ویژگیهای ماههای حرام این است که خداوند در این ماهها قیمت بندگان خود را بالا می برد و دیه در این ماه دو برابر است و خداوند جسم و خون انسان را قیمتی می کند و این خود فلسفه ای مهم دارد. مسأله دیگر این است که خداوند قیمت روح و عبادات بندگانش را هم دو برابر می کند. به همین جهت فرموده اند که اگر قصد روزه ی قرضی را دارید در ماه رجب بگیرید و خمس خود را در این ماه پرداخت کنید، زیارت را در این ماه انجام دهید، قرآن را در این ماه ختم کنید و … و حتی خیرات برای اموات در این ماه ثواب دو برابر دارد. و البته گناهان هم در این ماه دو برابر حساب می شوند.

زندگی کردن در این ماه یک موهبت الهی است به طوریکه تمام ارواح در ابتدای ماه رجب از عالم ارواح خویشان خود را صدا می زنند که خوشا به حال شما که زنده هستید و حلول ماه رجب را دیدید. پس باید در این ماه از فرصتها نهایت استفاده را کرد.

عظمت این ماه آنقدر زیاد است که به محض حلول این ماه، خداوند دفتر تازه ای را برای انسان باز می کند به نام دفتر رجبیّون ( اهل رجب) و از میان مؤمنین و مؤمنات، نام کسانی را که از رجبیون هستند در این دفتر، جداگانه ثبت می کند. روز قیامت وقتی صف ها کشیده می شود، صف علما، صف صلحا، صف شهدا،و… اهل رجب را هم در صف جداگانه ای قرار می دهند.

امام علی (ع) فرمودند: عده ای در روز قیامت صورتهایشان مانند ماه شب چهارده می درخشد نوری از سر انگشت پایشان تا فرق سرشان را فراگرفته است که قیامت را همانند خورشید روشن می کند، اینان اصحاب ماه رجب هستند.

اینان از ماه رجب به درستی بهره برده اند و در بهشت به دست امام علی (ع) پذیرایی می شوند و مهمان ایشان می شوند و از چشمه ی تسنیم که مخصوصِ حضرت فاطمه (س) است به دست امام علی (ع) سیراب می شوند.

یک خصوصیت دیگر ماه رجب این است که : در روز قیامت میان گواهان قیامت، خداوند شاهد می طلبد ( خداوند در قرآن فرموده : من در قیامت، شاهد لازم ندارم و خودم کافی هستم اما برای اینکه گمان نکنی که به تو ظلم شده، شاهد می طلبم) زمین و زمان و قرآن و شب و روز و امام زمان (عج) و … شهادت می دهند و همچنین ماه رجب هم یکی از شاهدان روز قیامت است. خداوند ماه رجب را مخاطب قرار می دهد که فلان فرد در روزها و شبهای تو با تو چه کرد؟

اعمال ماه رجب

تکلیف اول: استغفار

رسول اکرم(ص) فرمودند: هر کس در ماه رجب هر روز صد مرتبه بگوید: «اَستغفِرُالله الَّذی لا اِلهَ اِلا هُو لاشَریکَ لَهُ وَ اَتوبُ اِلیه»

و بعد از اتمام آن روزانه صدقه کنار بگذارد ( در حد وسع ) خداوند پایان کار این آدم را با رحمت و همراه با مغفرت قرار می دهد هر کس بتواند این ذکر را هر روز چهارصد مرتبه بگوید خداوند پاداش صد شهید را برای او می نویسد و چون روز قیامت وارد می شود خداوند به او می گوید تو در دنیا به سلطنت و وحدانیت من اقرار نمودی امروز هر چه می خواهی بخواه من قادر و توانمند هستم که به تو عطا کنم.

حدیث دیگر: هر کس در ماه رجب هفتاد بار صبح و هفتاد بار در شب از خداوند طلب آمرزش کند به این صورت  « اَستَغفِرُاللهَ وَ اَتوُبُ اِلَیه» وقتی هفتاد بار تمام شد دستهایش را به سوی آسمان بلند کند و بگوید « اَللهُمَّ اغفِرلی وَ تُب عَلَیَّ». این آدم اگر در ماه رجب از دنیا برود در حال خشنودی خداوند از دنیا رفته است و کسی که خداوند از او راضی است صورتش را به آتش جهنم نزدیک نمی کند.

این استغفار را می توان به نیابت از والدین و کسانی که مظلمه و حقی بر گردن ما دارند و ما نمی توانیم آنها را ادا کنیم، بگوییم به نیابت ادای حقوق حق داران.

کسی که می خواهد برای اولین بار از گناهی در ماه رجب یا هر ماه دیگری توبه کند، استغفار او سه هزار مرتبه است یعنی ابتدا این سه هزار مرتبه استغفار را می گوید و بعد سایر استغفارها را می گوید.

تکلیف دوم در ماه رجب، رو به سوی قرآن کردن:

به ما تأکید کرده اند که اگر کسی می خواهد در مسیر صراط مستقیم، مسیر ایمان، مسیر قرآن مخصوصاً در آخرالزمان به سلامت حرکت کند و به پایان راه برسد هر روز باید چند برنامه را پیاده کند:

• برنامه ی اول اینکه تمام تلاش خود را کند که عشق به امام حسین (ع) در وجودش کمرنگ نشود. مقدس ترین آتشی که قلب ما را می سوزاند آتش عشق به امام حسین (ع) است و هر کدام از ما باید موبدی باشیم که نگذاریم این آتش در دل ما خاموش شود. حال یا با خواندن هر روز زیارت عاشورا یا عرض ادب خدمت ایشان یا خواندن روضه ی ایشان و …
• برنامه ی دوم مداومت کردن روزانه به یکی از زیارتنامه ها. فرموده اند: شما در چند چیز تنوع داشته باشید: در دعا کردن و همه چیز را از خدا بخواهید؛ در صدقه دادن تنوع داشته باشید گاهی غذا، گاهی لباس، گاهی به صورت قرض دادن، و… در ذکر گفتن هم تنوع داشته باشید، گاهی ذکر «یا فَتّاح» بگویید گاهی «یا الله» گاهی تهلیل و گاهی تحمید و گاهی تسبیح و گاهی تسبیحات اربعه و گاهی هم استعاذه کنید؛ و در زیارتنامه ها و توسلات نیز تنوع داشته باشید مثلاً ماه رجب را زیارت امین الله بخوانید و ماه شعبان زیارت امام زمان (عج) را بخوانید؛ ماه رمضان دعای جوشن کبیر و یا دعای مجیر بخوانید و ماه شوال به زیارت جامعه کبیره مشغول شوید.
• برنامه ی سوم اینکه روزانه به امام زمان (عج) ابراز محبت کنید حتی به یک جمله «آقا من به نگاه شما احتیاج دارم».

در قرآن آمده است «قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا فَمَن يَأْتِيكُم بِمَاء مَّعِينٍ»؛ اگر صبح از خواب بلند شوید و متوجه شوید آب دریا فروکش کرده است یا آب رودخانه ها فروکش کرده، چه کسی جز خدا می تواند این آب را برگرداند.

در تفاسیر، علما این آیه را تأویل و تفسیر به امام زمان (عج) کرده اند و فرموده اند منظور از َماء مَّعِينٍ یعنی آن آبی که شما روزانه به آن احتیج دارید و آن امام زمان (عج) است. اثر و برکت و تأثیر و نتیجه ی امام زمان (عج) در زندگی ما همانند اثر آب در زندگی انسانهاست. اگر آب نباشد هیچ چیز نیست و حیاتی وجود ندارد در حقیقت ریشه ی زندگی مادی و معنوی ما به ایشان وابسته است. مَثَل امام زمان (عج) در زندگی ما مَثَل روح است در عالم وجود؛ همه ی کائنات روحی دارند که موجب زنده بودن و حرکت آنان می شود . تمام افعال ما اثر روح در بدن ما است اگر روح از تن ما خارج شود هیچ فعالیتی وجود ندارد . وجود ایشان به منزله ی روح در کالبد حیات است. اگر رابطه با امام زمان (عج) نباشد انسان مرده است. بنابراین به شدت نفس زدنهایمان ما به ایشان نیازمند هستیم. حال این نیاز را به این وجود مبارک ابراز کنیم که «آقا! ما به شما و دعای شما و رابطه با شما نیازمندیم.»

• برنامه ی چهارم اینکه صبح و شام با ادب و چهار زانو نشسته و با توجه قرآن بخوانیم. خاصیت قرآن خواندن در شب این است که آخرتت را تضمین می کند و خاصیت قرآن خواندن در روز این است که روزیِ دنیایت را تضمین می کند. حتماً مقداری از قرآن را در روز و مقداری را در شب بخوانید.

برای برخی از سوره ها، برخی از زمانها را سفارش کرده اند مثلاً عصر جمعه سوره ی قدر را بخوانید؛ در ماه رمضان هزار مرتبه سوره ی قدر را بخوانید یا شبی هزار مرتبه بخوانید؛ در ماه رجب سفارش به تلاوت سوره ی توحید کرده اند حداقل هزار مرتبه در طول ماه رجب بخوانید.

رسول اکرم (ص) فرمودند : هر کس در طول عمر خود در یک ماه رجب با نیت خالص، ده هزار مرتبه سوره ی توحید را بخواند خداوند او را مثل روزی که از مادر متولد شده پاک می کند و در روز قیامت هفتاد فرشته را به استقبال او می فرستد و به او بشارت بهشت می دهد.

زیرا این سوره، سوره ی امام علی (ع) است و فهم این سوره برای شیعیان امام علی (ع) است و ماه رجب هم ماه امام علی (ع) است.

در حدیث دیگر حضرت فرمودند: اگر کسی سوره ی توحید را هزار مرتبه در ماه رجب بخواند در روز قیامت با عمل هزار پیامبر و هزار فرشته حاضر خواهد شد و هیچ کس ثوابی از او بیشتر نمی برد مگر کسی که تلاوت بیشتر کرده باشد.

در روایت دیگر آمده است که حضرت فرمودند : هر کس سوره ی توحید را صد مرتبه بخواند خودش و فرزاندانش و خانواده اش و همسایگانش مبارک و پر خیر و برکت می گردند و اگر در ماه رجب بخواند ثواب بسیار زیاد برده ( و شمارش پاداشش طولانی است.)

• دائم الوضو بودن مخصوصاً تقیّد داشته باشیم هنگام خواب وضو بگیریم و قدری قرآن بخوانیم و سپس بخوابیم.

تکلیف سوم در ماه رجب، داشتن یک سجده ی طولانی در روز :

که در این امر تأسی می کنیم به امام سجاد (ع) که ایشان هر روز در ماه رجب در کنار کعبه سجده ای طولانی می کردند و این ذکر را بارها و بارها می گفتند «عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ فَلْیَحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِکَ»؛ خدایا گناهان بزرگ از بنده ی تو سر می زند و بهترین بخششها از سوی تو می آید.

هر چقدر که می توانید این ذکر را در سجده بگویید؛ امام (ع) بعد از نماز صبح و تعقیبات آن، روی ریگها به سجده می رفتند تا آفتاب کاملاً بالا می آمد ایشان هنوز در سجده بودند و این ذکر را بدون شمارش تکرار می کردند.

تکلیف چهارم در این ماه روزه داری است :

که حداقل آن دو روز است روز اول و روز آخر. یا روز اول و روز پانزدهم؛ یا پنج شنبه اول و پنج شنبه آخر ماه. اگر کسی نتوانست روزه های مستحبی آن را بگیرد برای هر روز آن یک کفاره بدهد و یک شکم سیر کند. هیچ کس از اهل زمین و آسمان کرامتی را که خداوند به کسی که دو روز در این ماه روزه می گیرد را نمی تواند بشمارد.

رسول اکرم (ص) فرمودند : هر کس دو روز از رجب را روزه بگیرد پاداش یک عمر ده نفر از افراد صادق به هر اندازه که عمرشان دراز باشد برای او نوشته می شود. اگر کسی بتواند سه روز، روزه بگیرد خداوند گودال و پرده ای بین او و آتش دوزخ قرار می دهد به طول هفتاد سال مسافت و به وقت افطار به او می فرماید حق محبت و دوست داشتن تو بر من واجب گردید ای فرشتگان من شما را گواه می گیرم که گناهان گذشته او را آمرزیدم.

امام هفتم (ع) فرمودند : رجب نام نهری در بهشت است که از شیر سفیدتر و از عسل شیرین تر، هر کس یک روز از رجب را روزه بگیرد خداوند از آن نهر سیرابش می کند.

تکلیف پنجم در ماه رجب، دعا کردن :

ماه رجب ماه دعاست و آنقدر دعا در آن عظمت دارد که وقتی نزد امام صادق (ع) آمد و عرض کرد پسرم را گرفته و برده اند و در حبس و زندان است، امام (ع) فرمودند : صبر کن تا ماه رجب شود روزه بگیر و پانزده رجب این دعا را بخوان ( که همان اعمال ام داوود است که در مفاتیح آمده است) و آن شخص دعا را خواند و پسرش آزاد شد.

ماه رجب هر روز و شبش نماز مخصوص دارد اما دو نماز را در این ماه فراموش نکنید یکی نماز سلمان و دیگری نماز روزهای جمعه ماه رجب که بسیار به آن تأکید شده است.

نماز جمعه های ماه رجب:

بین نماز ظهر و عصر، چهار رکعت نماز بخوانید و در هر رکعت سوره ی حمد یک مرتبه و آیه الکرسی هفت مرتبه و سوره ی توحید را پنج بار بخوانید سپس (در برخی از روایات آمده که منظور از این سپس، بعد از چهار رکعت است که سلام نمازها را داده ای و در برخی از روایات آمده که منظور از این سپس، بعد از پنج بار سوره توحید است) ده مرتبه می گویی «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذی لا اِلهَ اِلّا هُو وَ أَسْأَلُهُ التَّوْبَة»؛ که از روزی که خوانده اید تا زنده هستید هر روز هزار عمل نیک برایش نوشته می شود.

لیلة الرغائب:

در این ماه شبی به نام لیله الرغائب قرار دارد. شبِ دست یافتن به امور مورد رغبت و علاقه. رغبت و آرزو چه بوده؟ آیا زیارت کعبه و طواف دور خانه ی خدا بوده و … اکنون که این ممکن نیست دورِِ دل یک مؤمن بگرد که شرافتش مانند کعبه است و کعبه، مکتبِ معرفت علی (ع) است.

رسول اکرم (ص) فرمودند : از شب جمعه اول ماه رجب غفلت نورزید زیرا که شبی است که فرشتگان آن را لیله الرغائب نام نهاده اند. زیرا زمانی که یک سوم شب سپری می گردد هیچ فرشته ای در آسمان و زمین نمی ماند مگر اینکه پیرامون کعبه گرد می آیند و خداوند به آنها اشراف نموده و نظر افکنده و می فرماید : ای فرشتگان حاجتی دارید؟ از من بخواهید؛ آنها عرض می کنند پروردگارا حاجت ما این است که روزه داران این ماه را بیامرزی. خداوند می فرماید که چنین کردم.

پس مهمترین عمل در این روز، روزه داشتن و بین نماز مغرب و عشا 12 رکعت نماز خواندن است که در مفاتیح آمده است و بعد هم سجده ای طولانی کردن است.