بسم الله الرحمن الرحيم

يا فاطمه الزهرا سلام الله عليها اغيثيني

به مناسبت 15 رجب؛ اعمال ام‌داود

ماه رجب؛ ماه دعا

ماه رجب است و ماه دعا است. ماه رجب یک معنایش این است که ماهی است که چه دعا کنی و چه دعا نکنی، خداوند رحمت و برکتش را مدام بر سر بندگان می ریزد، نیمه رجب روز ویژه دعا کردن است.

رجب به دو اسم معروف است. یکی ماه روزه است و احادیث فراوانی در این زمینه داریم. اسم دوم رجب ماه دعا است. در زمان جاهلیت هم هر گاه مردم حاجت مهمی داشتند صبر می کردند ماه رجب برسد. خداوند قسم خورد است هیچ دستی را خالی برنگرداند.

دعا انواعی دارد: دعاها بعضی روزانه هستند. روزانه بعد از هر نماز می گویی: « یا حیُّ یا قیُّوم، یا واحِدُ یا اَحَد، یا مَجیدُ یا بَرُّ، یا کَریمُ یا رَحیمُ یا غَنیّ، تَمِّم عَلَینا نِعمَتَک وَ هَب لَنا کِرامَتَک وَ اَلبِسنا عافیَتَک».

بعضی از دعاها زمان دارند، مانند دعاهایی که برای شب اول ماه آمده اند یا …

بعضی از دعاها مکان دارند، مانند دعاهایی که هنگام طواف می خوانند و …

بعضی از دعاها آداب مخصوص دارند. از جمله دعاهایی که زمان و آداب مخصوص دارد، دعای ام‌داود است که مخصوص نیمه رجب است. وقتی ام داود از امام صادق این دعا را یاد گرفتند، از امام سوال کرد اگر کسی در این زمان خاص نتوانست انجام دهد آیا می تواند وقت دیگری انجام دهد؟ امام فرمودند اُولی همین زمان است اما اگر نشد، اگر روز عرفه جمعه بود هم می توان این اعمال را انجام داد به شرط آنکه دو روز قبل را روزه بگیرد. دوباره ام داود سوال کرد اگر برای شخصی گرفتاری پیش آمد و ماه ذی الحجه نبود چه کند؟ دوباره امام فرمودند اولی تر همان وقت است اما اگر نتوانست 13 و 14 و 15 هر ماه می شود. 13 و 14 را روزه بگیرد و روز 15 در حالی که روزه است قبل از ظهر غسل کند و اعمال را انجام دهد.

مناسباتی که در 15 رجب اتفاق افتاده است:

1ـ عقد حضرت علی و حضرت زهرا سلام الله علیها در این روز بوده است.

2ـ خروج پیامبر از شعب ابی طالب

3ـ تغییر قبله

4ـ این روز، روزِ دعا است.

ام داود کیست؟

یکى از نواده‏ هاى امیرالمۆمنین صلوات الله علیه سیّدى است به نام داود پسر حسن پسر حسن مجتبى پسر امیرالمۆمنین علیهم السلام. او مادرى داشت به نام ام خالد بربریّه، ام خالد مادر رضاعى امام صادق علیه السلام است که به آن حضرت از شیر داوود داده است. لذا داوود و آن حضرت برادر بودند .[1] منصور عباسى در زمان خلافت خویش، عبدالله بن الحسن را زندان کرد و دو پسرش محمد و ابراهیم را کشت، در این میان داود بن الحسن نیز در مدینه بازداشت و به بغداد فرستاده شد و در سیاه چال زندانی کرد. مادرش ام خالد گوید: حبس داود طول کشید، مطلقاً از او خبرى نداشتم، من پیوسته دعا کرده و به درگاه خدا ناله مى‏ نمودم و از دوستان و آشنایان نیز مى‏ خواستم که دعا کنند ولى اثرى دیده نمى‏ شد. روزى به محضر امام صادق علیه السلام براى عیادت آن حضرت داخل شدم، فرمود: اى مادر داوود! از داوود چه خبر؟ گفتم: مولاى من! داوود کجا من کجا؟ مدت زمانى است که از من جدا شده و در عراق زندانى است، فرمود: چرا غفلت مى کنى از دعاى استفتاح، آن دعایى است که درهاى آسمان براى آن باز مى‏ شود، صاحبش فى‏ الفور مورد اجابت مى ‏گردد، براى صاحب این دعا پاداشى جز بهشت نیست. گفتم: اى فرزند راستگویان! آن کدام است؟ فرمود: اى مادر داوود! ماه بزرگ رجب که از ماه هاى حرام است نزدیک شده در آن ماه دعا مورد اجابت است و آن «شهر اللّه الأَصَمّ» است، روزهاى سیزده و چهارده و پانزده آن را روزه بگیر، در روز پانزدهم نزدیک ظهر غسل کن و … .

شیخ مفید می گوید اگر کسی مهمان دارد یا مسافر است و یا مریض است و نمی تواند سوره ها را بخواند، هزار مرتبه سوره توحید را بخواند و بعد دعای اصلی را بخواند و اگر باز هم نمی تواند صد مرتبه سوره توحید را بخواند و نزدیک مغرب دعا را بخواند.

ویژگی های این دعا

1ـ سریع الاجابه بودن و این سریع الاجابه بودن نشانه قدرت خداوند است.

2ـ سریع الاجابه بودن تأیید آیه قرآن است؛ ادعونی استجب لکم.

3ـ ضمانت امام صادق علیه السلام را دارد.

4ـ بیان عظمت دل شکسته است. این دعا قبلا هم بوده اما پیامبر دل قابل، دل شکسته پیدا نکردند و این دعا نهفته نزد اهل بیت مانده بود. وقتی ام داود با دل شکسته پیش امام رفت، امام اسرار این دعا را بیان کرد.

5ـ یکی از تعلیمات این دعا این است: وقتی مادر پسرش را گرفتند، مادر رضایی امام صادق است پارتی زیاد داشت. به هر کس می گفت می توانست کاری بکند اما او گفت نه پسرم را از خدا می خواهم. دست به دامن احدی نزد در خلوت خود با دل شکسته با خدا راز و نیاز کرد. با این وجود نه تنها پسرش را از خدا گرفت بلکه باعث شد این دعا هم به اسم او باشد.

6ـ لقبی گرفت. پسرش در عالم مکاشفه دید که اینگونه او را خطاب می دهند: ای پسر پیرزن شایسته. شایسته چون جز به خدا رو نکرد.

7ـ عظمت این دعا آنقدر است که مادر وقتی این دعا را خواند در همان شب در خواب دید، محمد رسول خدا صلی الله علیه و آله و همه انبیاء و ملائکه را که حضرت مى‏ فرمود: اى ام داوود! بشارتت باد که همه آنهایى که مى‏ بینى براى تو شفاعت مى ‏کنند و مژده مى‏ دهند که به حاجتت خواهى رسید، خدا تو را و فرزندت را حفظ کرد و به تو برخواهد گردانید. در حقیقت این بشارتی است برای همه که اگر کسی این دعا را با آداب کامل انجام دهد به مقام شهود اولیاالله می رسد.

8ـ چون این دعا را ام داود گرفته است تا ابد هر کسی این دعا را بخواند او در ثواب دعا شریک است.

9ـ هر حاجتی که به وسیله این دعا برآورده شود نشانه عظمت و اعجاز خداوند است.

10ـ ما بسیاری از دعاهایی که از ائمه به ما رسیده است را با آداب کامل انجام نمی دهیم اما در طول تاریخ این دعا سر وقت با آدابش برگزار می شود.

11ـ خیلی از اثرات اهل بیت را بین برده اند اما این دعا به درستی به ما رسیده است.

12ـ در لابه لای کلمات این دعا عظمت امام علی علیه السلام بیان و مطرح می شود. کتاب علی شناسی است. خوشا به حال کسی که دعا را با آداب انجام دهد.

[1] . فرحة الغری،ابن طاووس، عبد الکریم بن احمد، ترجمه علامه مجلسى‏ ص9