بسم‌الله الرحمن الرحیم

یا فاطمة الزهرا سلام‌الله اغیثینی

با سلام و عرض تبریک و تهنیت به حضور مبارک تمام عاشقان مولی الموحدین امیرالمومنین علی علیه السلام، امیدوارم از مطالب چهارشب گذشته بهره برده باشید و از مابقی مطالب هم استفاده بفرمایید. شب عید غدیر است و دلهای مومنین و مومنات غرق در شادی و سرور است اما چقدر بهتر می شود که این شادیها جهت دار و با آداب باشد، تا مبادا ذره ای از رفتار و کردار ما در رابطه با جشن بزرگ غدیر مورد رضایت حضرت مولا قرار نگیرد و مبادا که در شبی که همۀ عالم در ظاهر و باطن به این جشن مسرور هستند قلب نازنین صاحب عید از رفتار و کردار ما محزون و غمگین گردد.

بهتر است باز سراغ سخنان معصومین و راهنمایان دینی برویم و آداب برگزاری جشن غدیر را از آنان بیاموزیم.

منظور از برگزاری اعیاد در هر ملت، روزی برای احیا شعائر آنها و تجدید عهد و یادآوری روزهای سرنوشت ساز و مهم آنها است. عید گرفتن روز غدیر از همان سال حجة الوداع و در همان بیابان غدیر، پس از اتمام خطبۀ پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم شروع شد. در طول سه روز توقف در غدیر خم مراسمی برپا شد و حضرت شخصاً از مردم خواستند که به او تبریک بگویند که روایتش در مباحث قبلی آورده شد و این سخن را پیامبر (امر به تبریک گفتن) را در هیچ یک از فتحها و پیروزی ها نفرموده بودند. اولین تهنیت ها و تبریک را مردم به خود پیامبر و امیرالمومنین علی علیه السلام عرض کردند و به همین مناسبت در آن ایام شعر سروده شد.

این سنت حسنه در فراز و نشیب تاریخ همچنان ادامه یافت و به صورت یک سیرۀ مستمر و مؤکد مورد توجه عام و خاص اهل اسلام بوده و هرگز ترک نشده است. این عید در جوامع شیعه به پیروی از روایات معصومین علیهم السلام از عید فطر و قربان مهم تر تلقی شده و به طور مفصل تری جشن گرفته می شود.

امروز این مهم بر دوش ما گذاشته شده که زیباترین و پرمحتواترین وجه آن را برگزار کنیم. اما سوال مطرح می شود که چگونه؟ از آنجا که هر قومی با چگونگی عید گرفتن، ماهیت فرهنگی و عقیدتی خود را نشان می دهند، لذا در مذهب اهل بیت علیهم السلام هم، برای عید گرفتن (غدیر)، اموری و جوانب مختلف در نظر گرفته شده است که با مراعات آنها گوشه ای از ماهیت فکری تشیع به جهانیان معرفی می شود.

مراسم جشنی که به مناسبت غدیر برگزار می شود:

اولاً باید تمام برنامه هایش متناسب با مقام صاحب عید؛ امیرالمومنین علیه السلام باشد و رنگ مذهبی در سراسر مراسم مدنظر باشد و با جشنهای عادی از قبیل عروسی و ولیمه و غیره کاملاً متمایز باشد. پس وقتی مولی شنیدند در جنگی دست سرباز مسلمانی به پای زن یهودی خورده، تب کردند و فرمودند: جا دارد مسلمان باغیرت از این غصه بمیرد؛ نمی شود در مراسم جشن ولایت ایشان با سر و روی آراسته بدون رعایت شرعیات حضور یافت. از نوع رفتار و پوشش ظاهری و … باید در ذهن بیننده یا شنونده تداعی شود که این مراسم جشن مذهبی است. همه می توانیم به حکم وجدان درک کنیم که ایشان از نبودن خیلی از مراسماتی که ما به عنوان جشن مذهبی برگزار می کنیم، خشنودترند و از برگزاری آنها رنج می برند.

دوماً آنچه به عنوان دستور واجب و مستحب در برگزاری اینگونه مراسمات وارد شده، پیاده شود تا ثواب کافی و وافر عاید شود، انشاالله…

دستورات رسیده از ائمه علیهم السلام درباره جشن عید غدیر را می توان به دو قسمت تقسیم کرد:

1ـ امور اجتماعی

2ـ امور عبادی

امور اجتماعی در عید غدیر[1]:

الف) اظهار سرور قلبی و زبانی:

امام علی علیه السلام می فرمایند: در این روز، روی خوش با یکدیگر داشته باشید و در ملاقاتهایتان اظهار سرور و شادی نمایید.

امام صادق علیه السلام می فرمایند: روز غدیر روزی است که به عنوان اظهار سرور از نعمت ولایت که خداوند بر شما منت گذارده باید شکر و حمد خدا نمایید.

امام رضا علیه السلام می فرمایند: این روز، روزِ تبسم به روی مومنین است هر کس در این روز بر روی برادر مومن خود تبسم کند، خداوند در روز قیامت نظر رحمت به او می نماید و هزار حاجت او را بر می آورد و قصری از دُرّ سفید در بهشت برایش بنا می کند.

ب) تبریک گفتن:

امام صادق علیه السلام فرمودند: هر گاه در این روز برادر مومن خود را ملاقات کردید بگویید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَكْرَمَنا بِهذا الْيَوْمِ، وَ جَعَلَنا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ، وَ جَعَلَنا مِنَ الْمُوفِينَ بِعَهْدِهِ الَّذِي عَهِدَهُ إِلَيْنا، وَ مِيثاقِهِ الَّذِي واثَقَنا بِهِ مِنْ وِلايَةِ وُلاةِ أَمْرِهِ، وَ الْقُوَّامِ بِقِسْطِهِ‏، وَ لَمْ يَجْعَلْنا مِنَ الْجاحِدِينَ وَ الْمُكَذِّبِينَ بِيَوْمِ الدِّينِ»؛[2] شکر خدای را که ما را به این روز گرامی داشته و ما را از مومنان و از وفاداران به پیمانی که با ما بسته و عهدی که دربارۀ والیان امرمان و برپا دارندگان عدالت از ما گرفته قرار داده است و ما را از منکران و تکذیب کنندگان روز قیامت قرار نداده است.

امام رضا علیه السلام فرمودند: در این روز به یکدیگر تهنیت و تبریک بگویید، هر گاه برادران مومن خود را ملاقات کردید چنین بگویید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَنا مِنَ الْمُتَمَسِّكِينَ‏ بِوِلايَةِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الأَئِمَّةِ عليهم السلام»‏؛[3] سپاس خدایی را که ما را از تمسک کنندگان به ولایت امیرالمومنین علیه السلام قرار داده است.

ج) جشن گرفتن عمومی:

یعنی به صورت اجتماعی گرد هم جمع شدن و مجالس شادی برگزار کردن به معنی دیگر عید عمومی برگزار کردن.

امام علی علیه السلام به مناسبت روز عید غدیر که با روز جمعه متقارن شده بود، جشن گرفتند و خطبه ای ایراد کردند سپس دستور دادند بعد از نماز همگی به منزل امام حسن مجتبی علیه السلام رفتند که جشنی در آن برپا کرده بود و پذیرایی مفصل انجام دادند.

امام رضا علیه السلام در روز غدیری، روزه گرفتند و برای افطار عده ای را دعوت نمودند و برای آنها سخنان مفصلی درباره غدیر بیان نمودند و به منازل آنها هدایایی فرستادند.

امام علی علیه السلام درباره عید غدیر فرمودند: در این روز کنار یکدیگر جمع شوید تا خداوند امور شما را جمع و درست نماید.

د) لباس نو پوشیدن:

امام رضا علیه السلام فرمودند: در این روز خود را زینت کنید و هر کس خود را در این روز زینت کند (البته در محدوده شرعی) خداوند گناهان او را می آمرزد و ملائکه ای را به سوی او می فرستد که برای او حسنات بنویسند و تا سال آینده درجات او را بالا ببرند.

امام رضا علیه السلام در روز عید غدیری به منازل عده ای از خواص اصحابشان البسۀ نو، انگشتر و کفش فرستادند و احوال ظاهری آنها و اطرافیان خود را تغییر دادند و لباسهای عادی روزانه را به لباسهای مناسب عید تغییر دادند.

و) دیدار مومنان و هدیه دادن:

امام رضا علیه السلام فرمودند: هر کس در این روز مومنان را زیارت کند و به دیدار آنها برود خداوند بر قبر او هفتاد نور وارد می کند و قبر او را وسیع می نماید و هر روز هفتاد هزار فرشته در قبرش او را زیارت می کنند و او را به بهشت بشارت می دهند.

امام علی علیه السلام فرمودند: در این روز (روز غدیر) نعمتهای خداوند را به یکدیگر هدیه دهید، همانطور که خداوند بر شما منت نهاده است.

امام صادق علیه السلام در ضمن اعمال روز غدیر فرمودند: بخور، بیاشام، شادی کن، به برادران ایمانی ات اطعام کن و برای گرامیداشت آن روز به برادران خود احسان فراوان کن و برای حوائج برادرانت تلاش کن.

ه) توسعه بر خانواده و برادران:

امام علی علیه السلام در روز عید غدیری فرمودند: وقتی از این اجتماعتان برگشتید بر عیال خود توسعه دهید و با برادران خود نیکی کنید و به یکدیگر نیکی کنید تا خداوند الفت و انس شما را برقرار فرماید و فرمودند: احسان در این روز موجب رشد مالی و زیاد شدن آن می گردد.

امام رضا علیه السلام فرمودند: هر کس در این روز بر عیال خود و بر خود وسعت دهد، خداوند مالش را زیاد می کند.

ی) عقد اُخوت و برادری:

یکی از مراسمی که برای عید غدیر ذکر شده برنامه عقد اخوت است؛ به این معنی که برادران دینی طی یک سنت اسلامی برادری خود را مستحکم می نمایند و با یکدیگر پیمان می بندند که در آخرت نیز به یاد یکدیگر باشند. در ضمن دربارۀ حقوق برادری اسلام که بسیار زیاد است و مراعات آنها احتیاج به مواظبت دارد از یکدیگر حلیت می گیرند و با همین حلالیت بار دیگر خود را متوجه لزوم مراعات آنها می نمایند.

کیفیت اجرای عقد اخوت در کتاب شریف مفاتیح الجنان مرحوم آشیخ عباس قمی آمده، طالبان مراجعه نمایند.

امور عبادی در عید غدیر:[4]

اما بعد از بیان مطالب اجتماعی روز عید غدیر که به اختصار بیان شد، می پردازیم به دستورات و برنامه های عبادی در این روز بزرگ که البته کم هم نیستند و ما از میان آنها به برخی اشاره می کنیم. امیدواریم که توفیق عمل به شما و ما داده شود تا عیدی همه جانبه برگزار نماییم.

در رأس دستورات عبادی بحث تولی و تبری در کنار هم مطرح شده و محبان و شیعیان به عنوان یک عبادت به این امر مهم دعوت شده اند.

امام صادق علیه السلام فرمودند: در این روز بر محمد و آل محمد علیهم السلام بسیار صلوات بفرست و از ظالمان بر آنها برائت بجویید.

و فرمودند: در این روز بسیار بگو: اللّهُمَّ الْعَنِ الْجاحِدِينَ‏ وَ النّاكِثِينَ‏ وَ الْمُغَيِّرِينَ وَ الْمُبَدِّلِينَ وَ الْمُكَذِّبِينَ، الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الاخِرِين‏؛[5] خداوندا منکران و عهدشکنان و تغییر دهندگان و تبدیل کنندگان (بدعت گذاران) و تکذیب کنندگانِ روز قیامت از اولین تا آخرین را لعنت فرما.

امام رضا علیه السلام فرمودند: این روز، روز بسیار صلوات فرستادن بر محمد و آل محمد علیهم السلام است.

از امور مهم و بسیار سفارش شده در این روز زیارت حضرت امیرالمومنین علیه السلام است. شاید یکی از دلایل سفارش به این زیارت را بتوان این طور در نظر گرفت که: چون ما موفق نشدیم در صحرای غدیر حضور یابیم تا به حضرتش تبریک و تهنیت بگوییم اینک در چنین روزی پس از قرنها به زیارت قبر ایشان می رویم و البته با این اعتقاد که امام معصوم همیشه زنده است و صدای ما را می شنود.

به ساحت اقدس ایشان تبریک و تهنیت می گوییم و با او تجدید بیعت می نماییم و اگر نتوانستیم به این موقعیت معنوی زیارت دست پیدا کنیم هر کجا که هستیم صورت را به سوی مشهد مقدس او برمی گردانیم و به سوی ایشان اشاره می کنیم و سپس عرض ادب و سلام و ارادت می کنیم.

امام رضا علیه السلام فرمودند: هر جا که باشی در روز غدیر خود را کنار قبر امیرالمومنین علیه السلام برسان که خداوند در این روز گناهان شصت ساله را از مومنان می آمرزد و دو برابر ماه رمضان و شب قدر و شب فطر از آتش جهنم آزاد می کند.

البته نظر این حقیر سرپا تقصیر این است که یکی از دلایل مهم سوق دادن محبان و شیعیان به سمت زیارت ائمه اطهار علیهم السلام این است که زائر در فرازهای زیارتنامه دقت کند، زیارت بدون خواندن زیارتنامه، زیارت کامل نیست و زیارتنامه ها در واقع یک معرفی نامه یا شناسنامه از ائمه معصوم علیهم السلام است. حقیقتاً اگر کسی طالب باشد که یک دوره کامل عقاید مربوط به ولایت و فضائل و سوابق امیرالمومنین علیه السلام را بخواند و به شناخت آن حضرت در یک واحد درسی کوتاه دست پیدا کند، مراجعه به زیارتنامه امام علی علیه السلام در روز غدیر واقعاً بسیار جالب و پرمحتوی است. خداوند توفیق زیارت واقعی را مرحمت نماید.

از دیگر عبادتهای شب غدیر و روز غدیر؛ نماز، احیا و روزه است.

امام صادق علیه السلام فرمودند: این روز، روزِ عبادت و نماز است.

برای شب عید غدیر مرحوم میزرا جواد آقا ملکی در کتاب شریف المراقبات دوازده رکعت نماز ذکر کرده که البته قدری طولانی است. طالبان به کتاب شریف مفاتیح مراجعه نمایند.

امام صادق علیه السلام برای روز عید غدیر نمازی بیان کرده اند، ایشان فرمودند: نیم ساعت قبل از ظهر به عنوان شکر خداوند دو رکعت نماز بخوانید، در هر رکعت سورۀ حمد ده مرتبه، سورۀ توحید ده مرتبه، سوره قدر ده مرتبه، آیه الکرسی ده مرتبه و مابقی اجزاء نماز مثل نمازهای معمول انجام می شود. فرمودند: ثواب این نماز نزد پروردگار معادل صد هزار حج و صد هزار عمره است و هر حاجتی از حوائج دنیا و آخرت را از خداوند بخواهد به آسانی و عافیت بر می آورد.

و اما روزه این روز: امام صادق علیه السلام فرمودند: این روز، روزی است که امیرالمومنین به عنوان شکر خداوند روزه گرفت. و در حدیث دیگری فرمودند: روزه این روز معادل روزه شصت ماه است.

در برخی روایات ثواب روزه این روز آنقدر بیان شده که اگر کسی روزهای ابتدای دنیا تا انتهای آن را روزه گرفته و شبهایش را به عبادت گذرانده باشد و در روزه خود مخلص بوده باشد، باز هم نمی تواند به این میزان ثواب دست یابد.

اما با این عظمت برای روزه این روز معادلهایی بیان کرده اند و فرمودند: اگر کسی در این روز ابتدا به یاری برادر خود (مومنی) برخاسته و با میل و رغبت با او خوش رفتاری کند، پاداش کسی را خواهد داشت که این روز را روزه گرفته و شبش را به عبادت گذرانده است. واقعاً دقت در این روایات چه مطالبی را برای ما روشن می کند، یکی اینکه اسلام هرگز به دنبال یک سری عبادتهای خشک و فردی نبوده، بلکه در تمام دستورات خود اجتماع و مردم را در نظر دارد. ثواب برای روزه روز غدیر معادل می شود با لبخندی که به صورت برادر یا خواهر دینی خود بزنی یا آبرویی را بخری یا دلی را شاد کنی.

در ادامه حدیث فرمودند: و کسی که مومنی را در شب آن افطار دهد مانند کسی است که ده فئام را افطار داده باشد. شخصی برخاسته و گفت: یا امیرالمومنین! فئام چیست؟ حضرت فرمودند: صد هزار پیامبر و صدیق و شهید. چه رسد به این که جمعی از مردان و زنان مومن را سرپرستی کند که من ضمانت می کنم خداوند امان از فقر و کفر به او عنایت فرماید و اگر درشب یا روز آن یا بعد از آن تا عید سال آینده مرگ او را فراگیرد و کبیره ای انجام نداده باشد، پاداش او با خداوند است.

و کسی که به برادران خود قرض دهد (در روز غدیر) و آنان را یاری کند من ضامن هستم که اگر خداوند او را در دنیا باقی بدارد قرض او را باز پس گرفته و اگر از دنیا برود در آخرت عمل او را جبران نماید. به یکدیگر سلام کرده و دست داده و نعمت این روز را تبریک بگویید، این مطالب را حاضران به غائبان برسانند. باید افراد بی نیاز به یاری نیازمندان شتافته و توانگران افراد ضعیف را یاری دهند. رسول خدا این مطالب را به من دستور داده بود.

در آخر؛ سفارش به خواندن دعای ندبه و سفارش به خواندن دعای نورانی روز غدیر که هم در جلد 15 عوالم و هم در اقبال مرحوم سید آمده و مضامین بلند این دعاها در قالب شکرگذاری و اظهار عقاید یک شیعه در ولایت و برائت بیان شده است. این دعا دارای سه بخش است: ولایت، برائت و مبارکی روز غدیر.

در پایان لازم به ذکر است که پرونده غدیر هرگز بسته نخواهد شد و همیشه الی یوم القیامه باز خواهد بود. پرونده غدیر با کلید «من کنت مولاه فعلی مولاه» گشوده می شود و اوراق آن به دو بخش تقسیم می گردد:

یکی به «اللهم وال من والاه و النصر من نصره» و دیگری به «اللهم عاد من عاده و اخذل من خذله». اینکه از بلندای چهارده قرن افقهای دور دستی را می توان نگریست که عکس العملهای دو جبهۀ غدیر و سقیفه در این پرونده منعکس شده و می شود.

از همان منبر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم اقدامات موافق و مخالف هویدا شد و ادامه یافت تا روزی که غدیر به دست سقیفه خون نشست. آنانکه در سقیفه جمع شدند و بر منبر آن دیگران را معرفی کردند. در واقع جبهه ای در برابر غدیر تشکیل دادند و تا همیشۀ تاریخ برای گسترش اعتقاد خود تلاش کردند و جنگیدند و امروزه سعی می کنند بسیار قوی تر از قبل به این جنگ در اشکال گوناگون ادامه دهند.

از آن روز غدیر با عظمت امتحان شد تا مدافعان هر جبهه را شناسایی کند. پرونده غدیر هرگز بسته نمی شود تا روز قیامت که در پیشگاه محمد و علی صلوات الله علیهما و آلهما، همه دربارۀ آن، مورد سوال قرار گیرند. وقتی یک نگاه به برگهای این پرونده می کنیم مشاهده می کنیم برگهایش پر از مناظرات و اتمام حجتها است؛ اقرار دشمنان درباره آن، جنگهای طرفداران غدیر و سقیفه، فرهنگ مکتوب غدیر، ادبیات غدیر و یادبودهای غدیر است. همه اینها دفتر غدیر را پر از خاطرات شیرین و تلخ کرده که در چهارده قرن به خود دیده و عظمت آن را ترسیم می کند.

خدایا نام ما را در صفحات «اللهم انصر من نصره» ثبت فرما و به ما شناختی کامل از گروه «اللهم خذل من خذله» عنایت فرما.

ای خدای شیعه، خورشید بلند غدیر را تا همیشه روزگار در کرانه اقیانوس اسلام چراغ راه اهل بهشت قرار ده و نام آن را جهانی فرما.

در پایان نماز و دعایی خاص برای روز عید:

وقتی صبح روز غدیر فرا رسید، مستحب موکد است که مومن در آغاز روز غسل کند و پاکیزه ترین و بهترین لباس خود را بپوشد و در حد امکان و تا آن جا که دستش می رسد، خود را خوشبو کند، سپس بگوید:

اللّهُمَّ إِنَّ هذا الْيَوْمَ شَرَّفْتَنا فِيهِ بِوِلايَةِ وَلِيِّكَ عَلِيٍّ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ جَعَلْتَهُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَ أَمَرْتَنا بِمُوالاتِهِ وَ طاعَتِهِ وَ أَنْ نَتَمَسَّكَ‏ بِما يُقَرِّبُنا إِلَيْكَ، وَ يُزْلِفُنا لَدَيْكَ أَمْرَهُ وَ نَهْيَهُ.

اللّهُمَّ قَدْ قَبِلْنا أَمْرَكَ وَ نَهْيَكَ، وَ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا لِنَبِيِّكَ، وَ سَلَّمْنا وَ رَضِينا، فَنَحْنُ مَوالِيَّ عَلِيٍّ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ، وَ أَوْلِياؤُهُ كَما أَمَرْتَ، نُوالِيهِ وَ نُعادِي مَنْ‏ يُعادِيهِ، وَ نُبَرِّءُ مِمَّنْ تَبَرَّءَ مِنْهُ، وَ نُبْغِضُ مَنْ أَبْغَضَهُ، وَ نُحِبُّ مَنْ أَحَبَّهُ، وَ عَلِيٌّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ مَوْلانا كَما قُلْتَ، وَ إِمامُنا بَعْدَ نَبِيِّنا صلَّى اللَّهُ عليه و آله كَما أَمَرْت.‏[6]

و هنگامی که وقت ظهر رسید، به آرامی و وقار و سنگینی و شکوه و اطمینان در جایی بنشین و بگو:

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ كَما فَضَّلَنا فِي دِينِهِ عَلى‏ مَنْ جَحَدَ وَ عَنَدَ، وَ فِي نَعِيمِ الدُّنْيا عَلى‏ كَثِيرٍ مِمَّنْ عَمَدَ، وَ هَدانا بِمُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، وَ شَرَّفَنا بِوَصِيَّةِ وَ خَلِيفَتِهِ فِي حَياتِهِ وَ بَعْدَ مَماتِهِ، أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ.

اللّهُمَّ إِنَّ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ نَبِيُّنا كَما أَمَرْتَ، وَ عَلِيّاً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ مَوْلانا كَما أَقَمْتَ، وَ نَحْنُ مَوالِيهِ وَ أَوْلِياؤُهُ.[7]

سپس به پا خیز و برای سپاسگزاری از خداوند متعال، دو رکعت نماز بخوان؛ در رکعت اول سورۀ حمد و سورۀ قدر و سورۀ توحید را بخوان و رکعت دوم مانند سایر نمازهای مستحبی خوانده شود و سپس قنوت و رکوع را به جا آور و نماز را تمام کن و سلام بگو و به سجده برو و در حال سجده بگو:

اللّهُمَّ إِنّا إِلَيْكَ نُوَجِّهُ وُجُوهَنا فِي يَوْمِ عِيدِنَا الَّذِي شَرَّفْتَنا فِيهِ بِوِلايَةِ مَوْلانا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طالِبٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ، عَلَيْكَ نَتَوَكَّلُ وَ بِكَ نَسْتَعِينُ فِي أُمُورِنا، اللّهُمَّ لَكَ سَجَدَتْ وُجُوهُنا، وَ أَشْعارُنا وَ أَبْشارُنا، وَ جُلُودُنا وَ عُرُوقُنا، وَ أَعْظُمُنا وَ أَعْصابُنا، وَ لُحُومُنا وَ دِماؤُنا.

اللّهُمَّ إِيّاكَ نَعْبُدُ وَ لَكَ نَخْضَعُ وَ لَكَ نَسْجُدُ، عَلى‏ مِلَّةِ إبْراهِيمَ وَ دِينِ مُحَمَّدٍ وَ وِلايَةِ عَلِيٍّ صَلَواتُكَ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ، حُنَفاءَ مُسْلِمِينَ وَ ما نَحْنُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ لا مِنَ الْجاحِدِينَ اللّهُمَّ الْعَنِ الْجاحِدِينَ الْمُعانِدِينَ الْمُخالِفِينَ لِأَمْرِكَ وَ أَمْرِ رَسُولِكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، اللّهُمَّ الْعَنِ الْمُبْغِضِينَ لَهُمْ لَعْن لَعْناً كَثِيراً، لا يَنْقَطِعُ أَوَّلُهُ وَ لا يَنْفَدُ آخِرُهُ.

اللّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ ثَبِّتْنا عَلى‏ مُوالاتِكَ وَ مُوالاةِ رَسُولِكَ وَ آلِ رَسُولِكَ وَ مُوالاةِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ، اللّهُمَ‏ آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ أَحْسِنْ مُنْقَلَبَنا يا سَيِّدَنا وَ مَوْلانا.[8]

 مبحث بعدی: برداشتهایی از خطبه غدیر از بیان ائمه اطهار علیهم السلام.

[1] . همه مطالب برگرفته از مستدرک الوسائل؛ محدث نوری و خلاصه الاذکار؛ مرحوم فیض کاشانی.

[2] ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط – الحديثة)، ج‏2 ؛ ص283، قم، چاپ: اول، 1376ش.

[3] ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط – الحديثة)، ج‏2 ؛ ص261،قم، چاپ: اول، 1376ش.

[4] . همه مطالب برگرفته از جلد 15 عوالم و بحارالانوار.

[5] ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط – الحديثة)، ج‏2 ؛ ص285، قم، چاپ: اول، 1376ش.

[6] ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط – الحديثة)، ج‏2 ؛ ص280، قم، چاپ: اول، 1376ش.

[7] ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط – الحديثة)، ج‏2 ؛ ص281، قم، چاپ: اول، 1376ش.

[8] ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط – الحديثة)، ج‏2 ؛ ص281، قم، چاپ: اول، 1376ش.