روز عرفه برای حجاج بیتالله که در بیابان عرفه به سر میبرند، ایام خاص دعا به درگاه الهی است که معمولا دعای عرفه اباعبداللهالحسین عليه السلام تلاوت میشود و برای همه مومنین و مومنات که در هر کجای دیگر باشند سفره دعا به درگاه الهی گسترده شده و لقمههای لذیذ اجابت در این سفره الهی قرار داده شده است تا دعا کنندگان تناول نموده و از رحمت الهی برخوردار شوند اما دعا هم مثل هر عمل نیک دیگر در اسلام شرایطی دارد که صد البته باید رعایت شود تا زمینه اجابت را فراهم سازد به همین خاطر در باب عظمت دعا و چند مطلب در باب شرایط اجابت را در اختیار شما قرار میدهم.
امام صادق علیهالسلام فرمودند که امام علی علیهالسلام فرمودهاند محبوبترین اعمال نزد خداوند سبحان بر روی زمین دعا و برترین عبادت عفت و پاکدامنی است.
امام صادق علیهالسلام از قول رسول اکرم صلوات الله علیه نقل کردهاند که حضرت میفرمایند: آیا شما را راهنمایی ننمایم به جنگ افزاری که شما را از دشمنانتان نجات داده و روزیهایتان را افزون گرداند؟ عرض کردم: بلی فرمود شب و روز پروردگارتان را بخوانید زیرا به راستی که دعا سلاح مومنان است.
رسول اکرم صلوات الله علیه فرمودند: دعا سلاح مومنین و ستون دین و علت روشنایی آسمانها و زمین است.
از امام کاظم علیهالسلام نقل شده که فرمودند: به راستی که دعا از وقوع اموری که تقدیر شده و یا نشده جلوگیری میکند راوی میگوید: عرض کردم: امور مقدر معلوم است مقصود از امور غیر مقدر چیست؟ فرمودند: خداوند جلوگیری میکند تا اینکه مقدر نشود.
معصوم عليه السلام فرمودهاند که بلایی نیست که خداوند بر بنده مومن نازل میکند و او از دعا کردن خودداری میکند مگر اینکه آن گرفتاری میگردد پس وقتی که بلایی بر شما نازل شد بر شما باد به دعا کردن.
محمد بن مسلم میگوید به امام باقر عليه السلام عرض کردم آیا اینکه میگویند رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمودند حَبّه سوداءِ؛ (دانه گیاه پر برکت) مایه شفا و بهبودی از هر بیماری جز مرگ است، صحیح است؟ فرمودند: بلی درست است، آیا میخواهی تو را از چیزی که سبب بهبودی از هر بیماری و آسیب حتی مرگ است آگاه سازم، عرض کردم بلی فرمودند: دعا.
امام صادق علیهالسلام فرموند: هر کس بیم آن دارد که بلا و مصیبتی به او برسد پس با دعا در برابر آن هیچ گاه خداوند آن بلا را به او نشان نمیدهد و وی را به آن گرفتاری مبتلا نمیکند.
مرحوم کلینی از امام صادق علیهالسلام روایت کردهاند: هیچ بندهای دستش را به درگاه خداوند سرافراز جبار نمیگشاید مگر اینکه خداوند شرم میکند که چیزی از فضل رحمت خویش بر آن نگذاشته، دست او راخالی برگرداند، پس هر گاه دعا میکنید دستتان را به روی خویش و سر خویش بکشید.
امام صادق علیهالسلام فرمودند: هر گاه خواستید حاجتی از خداوند بخواهید ابتدا مدح و ثناء پروردگار را بهجا بیاورید زیرا هر کس حاجتی از پادشاهی بخواهد ابتدا نیکوترین گفتاری را که در توان دارد، بیان میکند، پس هر گاه خواستید حاجتی از خداوند بخواهید ابتدا خداوند را ستوده و مدح نموده و به تمام خیر و خوبی ثنای او را بگوید، عرض کردم: چگونه؟ فرمودند: بگوید: یا من هو أقربُ الیَّ مِن حَبلِ الوَرید یا مَن یَحولُ بینَ المرءِ و قَلبه یا مَن هو بِالمَنظر الاعلی وَ بالافُقِ المُبین یا مَن لَیسَ کَمِثله شَیءٍ.
آمد نزد امام صادق عليه السلام و گفت: کنیزی دارم که از او خوشم میآید ولی هر فرزندی از او متولد میشود میمیرد، و اینک پسرش از او متولد شده که شبها میترسد و بیم دارم که او هم زنده نماند، امام فرمودند: چرا دعا نمیکنی؟ در آخر شب برخیز و وضو بگیر و حق تمام اعضا را در وضو کاملا به جا بیاور و نماز نیکو بگذار پس از نماز ستایش خدا را بکن مبادا که مدح و ستایش نکرده درخواست نمایی و حضرت چند بار این جمله را تکرار فرمودند و پس از مدح و ستایش خداوند صلوات بر پروردگار بفرست پس حاجت خود را بخواه.
امام کاظم علیهالسلام فرمودند: یکبار پنهانی دعا نمودن با هفتاد بار در حضور مردم دعا کردن برابر است.
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که: در روز قیامت، رضوان دربان بهشت، میبیند گروهی در بهشت هستند ولی از منظر او عبور نکردهاند، پرسید شما چه کسانی هستید؟ از کجا وارد بهشت شدید؟ میگویند کاری با ما نداشته باش ما گروهی هستیم که در نهان خدا را پرستش کردیم و خداوند نیز ما به صورت پنهانی وارد بهشت نمود.
علی علیهالسلام فرمود: خداوند به عیسی بن مریم وحی فرمود که به جماعت بنی اسرائیل بگو که جز قلبهای پاکیزه و چشمان خاضع و دستهای پاکیزه به خانه من وارد نشوند و نیز به آنها بگو دعای هر کدام از شما را که حتی از یک نفر چیزی را به ظلم و ستم گرفته باشند اجابت نمیکنم.
امام ششم علیهالسلام فرمودند: هر کس ظلم ظالمی را تأیید کند خداوند شخصی را بر او مسلط میگرداند که به او ظلم و ستم نماید. و اگر دعا کند دعای او مستجاب نمیگردد و خداوند به واسطه ستم کشیدنش به او پاداش نمیدهد.
فرمودند: دعای ستمدیدهای که مشابه آن ستم را درباره دیگران انجام داده مستجاب نمی شود.
امام باقرعلیهالسلام فرمودند: همانا بندهای حوائج خود را از خداوند طلب میکند خداوند میخواهد تا مدت زمان مشخص آن را برآورده کند اما آن بنده مرتکب گناه میشود پس خداوند به فرشتهی برآورنده آن حاجت میگوید حاجت او را برآورده نکن و او را محروم گردان زیرا او متعرض خشم و غضب من گردید و مستحق محرومیت گردید.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِنْ ذُنُوبِي وَ أَسْتَغْفِرُكَ وَ أَتُوبُ إِلَيْكَ فَأَعِنِّي عَلَى طَاعَتِكَ وَ وَفِّقْنِي لِمَا أَوْجَبْتَ عَلَيَّ مِنْ كُلِّ مَا يُرْضِيكَ فَإِنِّي لَمْ أَرَ أَحَداً بَلَغَ شَيْئاً مِنْ طَاعَتِكَ إِلَّا بِنِعْمَتِكَ عَلَيْهِ قَبْلَ طَاعَتِكَ فَأَنْعِمْ عَلَيَّ بِنِعْمَةٍ أَنَالُ بِهَا رِضْوَانَكَ وَ الْجَنَّة.
سپس حاجت خود را بخواه که خدا محرومت نخواهد کرد
10-غفلت نداشتن و مشغول امور بیهوده نبودن
رسول خدا صلواتالله علیه فرمودند: با حالتی که به اجابت دعا یقین دارید دعا کنید و بدانید که خداوند هرگز دعای کسی را که قلبش از خدا غافل و به امور بیهوده مشغول باشد مستجاب نمیفرماید.
از شبهای متبرکه که توبه و دعا مستجاب است و خداوند دعای خاصی که در مفایتح آمده و میتوانید به آن مراجعه کنید. و اگر هم خواستید برای موضوع خاص دعا کنید. چند دعا را در این جا یاد آور میشویم باشد که برای همه ملتمسین به دعا هم دعا کنید.
مرحوم راوندی از عیسی بن مریم نقل کرده است که اگر به اندازه کره زمین طلا مدیون باشید ادا گردد:
اَللَّهُمَّ يا فارِجَ الْهَمِّ، وَ مُنَفِّسَ الْغَمِّ، وَ مُذْهِبَ الْاَحْزانِ، وَ مُجيبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرّينَ، يا رَحْمانَ الدُّنْيا وَ الْاخِرَةِ وَ رَحيمَهُما، اَنْتَ رَحْماني وَ رَحْمانُ كُلِّ شَيْ ءٍ، فَارْحَمْني رَحْمَةً تُغْنيني بِها عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِواكَ، وَ تَقْضي بِها عَنِّي الدَّيْنَ.
اللَّهُمَّ، إِنَّ ذُنُوبِي لَمْ یَبْقِ لَها إِلَّا رَجَاءُ عَفْوِكَ، وَقَدْ قَدَّمْتُ آلَةَ الْحِرْمَانِ بَيْنَ يَدَيَّ، فَأَنَا أَسْأَلُكَ مَا لَا أَسْتَحِقُّهُ، وَأَدْعُوكَ مَا لَا أَسْتَوْجِبُهُ، وَأَتَضَرَّعُ إِلَيْكَ بِمَا لَا أَسْتَأْهِلُهُ، وَلَنْ يَخْفَى عَلَيْكَ حَالِي وَإِنْ خَفِيَ عَلَى النَّاسِ كُنْهُ مَعْرِفَةِ أَمْرِي، اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ رِزْقِي فِي السَّمَاءِ فَأَهْبِطْهُ، وَإِنْ كَانَ فِي الْأَرْضِ فَأَظْهِرْهُ، وَإِنْ كَانَ بَعِيدًا فَقَرِّبْهُ، وَإِنْ كَانَ قَرِيبًا فَيَسِّرْهُ، وَإِنْ كَانَ قَلِيلًا فَكَثِّرْهُ، وَبَارِكْ لِي فِيهِ.
یا خَیْرَ مَدْعُوٍّ وَ یا خَیْرَ مَسْئُولٍ وَ یا اَوْسَعَ مَنْ اَعْطى وَ یا خَیْرُ مُرْتَجىً اُرْزُقْنى وَ اَوْسِعْ عَلَىَّ مِنْ رِزْقِكَ وَ سَبِّبْ لى رِزْقاً مِنْ قَبْلِكَ اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَدیرٌ.
*از حضرت امام صادق علیهالسلام روایت است که پیامبر صلواتالله علیه فرمود: هر که را مرضی باشد٬ بعد از نماز صبح چهل بار بگوید:
بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین حسبنا الله و نعم الوکیل تبارک الله احسن الخالقین و لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم. و صبر کند در هنگام طلوع آفتاب دو رکعت نماز به جهت صحت بخواند.
بسم الله الرحمن الرحیم اللهم اِنی اَسئلك اَن تُوَخِّرَ اَجَلی ولا تَقبِض روُحی حَتی اَری سیدی ومولائی صاحب الزمان محمد بن الحسنِ صلوات الله و سلامُهُ علیهم اجمعین.
التماس دعا اکبري