- سایت رسمی اطلاع رسانی حاجیه خانم اکبری
بسم الله الرحمن الرحيم
يا فاطمة الزهرا سلامالله اعيثيني
امشب باید به امام علی علیهالسلام متوسل باشیم. ایشان میفرمایند من دستِ کشیدهی خدا به رحمت به سمت مردم هستم. پس هر کس رحمت خدا را میخواهد باید به امام علی علیهالسلام متوسل شود.
از مظلومیت علی علیهالسلام هر چه بگوییم کم است. دیشب بچههای یتیم وزنهای بیبضاعت دیدند آن آقایی که هر شب به کمکشان میآمد امشب نیامد و تازه فهمیدند او علی بوده است و چقدر جلوی او از خودش بد گفتند که به حال ما رسیدگی ندارد! حال همه یک ظرف شیر آوردند و هرکدام اصرار میکردند که شیری که ما آوردیم را به علی بدهید. امام علی علیهالسلام به فرزندشان حسن علیهالسلام فرمودند هیچکدام را ناامید نکن. یک دیگ بزرگ بیاور و همه را در آن بریز و از آنیک ظرف به من بده. امام علی علیهالسلام دادرس همه یتیمان هستند همانطور که کودکان در شب شام غریبان به دنبال راه نجف بودند. ما هم همه یتیمان امام زمان هستیم چون پدرمان که امام زمان هستند غایب است. امشب به علی علیهالسلام بگو یا علی ما کاسه شیر نیاوردیم اما کاسه اشکمان را برای حسین آوردیم که همه عمرمان بر حسین گریستیم.
همچنین همانطور که قبلاً مطرح شد در شب قدر باید به امام زمان متوسل باشیم و برای ورود به این شب باید از ایشان اجازه بگیریم. اما خوب است که قبل از شروع این شب با خود به این به فکر کنیم که چه جایگاهی در نزد ائمه داریم؟ آیا همانطور که ما ایشان را دوست داریم ایشان هم ما را دوست دارند؟ گاهی محبت ایشان به این صورت است که محب خود را به زیارتشان دعوت میکنند.
آقای شیخ عبدالله پیاده از عرفای بسیار وارسته بود و امام رضا علیهالسلام ایشان را به زیارتشان دعوت میکرد. پرسیدند چگونه دعوت میشوی و کی میفهمی که مدت زیارتت تمامشده؟ فرمود در مکاشفهای امام رضا علیهالسلام دعوتم میکند و هر وقت که در حرم بودم و هر جا رفتم دیدم امام رضا سرشان پایین است میفهمم مدت زیارتم تمامشده و باید برگردم.
آقای شیخ جعفر گفت: از امام زمان اسم اعظم را خواستم و ایشان دستوری به من دادند که 40 شب اعمال خاصی داشته و روزها روزهبگیرم. بعدازاین مدت خبری نشد. توسل گرفتم به ایشان و امام را دیدم که فرمودند تو اسم اعظم را دریافت کردی چرا متوجه نیستی؟ اسم ولی هر زمان اسم اعظم خداست. یعنی وقتی امام زمان را صدا میزنی اسم اعظم را صدا زدی.
علی هماسم جامع همه زمانهاست. یک یا علی گفتن، ثواب 12 هزار مرتبه ختم قران را دارد. زیرا هر چه قران را بخوانی نهایتاً میخواهی به در خانه علی برسی. ائمه تجلی خود قران هستند. امام صادق فرمودند: عمار یاسر بهمنزله الف در قرآن است زیرا تمام عمر دنبال علی دوید.
همانطور که قبلاً گفته شد اسمی از امام زمان را صدا بزن که اصلاً وقتی کسی این اسم را صدا بزند امام زمان باید جوابش را بدهد. این اسم یا اباصالح است. خود امام زمان فرمود هر مستأصلی مرا صدا بزند جوابش را میدهم.
نقل میکنند که دو نفر از خانقین به سمت کرمانشاه را افتادند و کاروان را گم کردند و بعد از مدتی به کاروان رسیدند و دیدند که دزد به کاروان زده و همه را کشته و رفته است. وحشتزده ماندند که کجا بروند در این بیابان، که اگر میماندند خوراک حیوانات بیابان میشدند. با ترس شروع به صدازدن یا اباصالح کردند. دیدند شخصی آمد و چند خرمای زاهدی به ایشان داد که بسیار گوارا بود و فرمود نترسید، هر وقت ترسیدید این دعا را بخوانید:
” اللهم انی اُخافُک و اُخافُ ممّن یُخافُک و اعوذ بِک ممّن لا یُخافُک” و فرمود بروید پشت این تپه کرمانشاه است. بعد از رفتن متوجه شدند که موردعنایت امام زمان قرار گرفتند.
امشب که شب قدر است بسیار مهم است. امام صادق علیهالسلام فرمودند: خوشا به حال کسی که به موقعیتی که میخواهد به آن وارد شود آگاهی دارد.
در قرآن بارها در مورد شب قدر صحبت شده است. در سوره قدر شب قدر را شب نزول قرآن معرفی کرده و برکتی برابر هزار ماه دارد و سلام بر آن تا مطلع فجر است. یعنی بیداری و احیا ما هم باید تا مطلع فجر که همان طلوع آفتاب و روشنایی هوا است باشد. در قرآن برای قدر سه معنا آمده: منزلت و مقام، سرنوشت و تقدیر، تنگی و سختی. که دو معنای اول مربوط به شب قدر است. شب پیدا شدن مقامها و منزلتها و شب مقدر شدن سرنوشت. در فرهنگ قرآن میبینیم که همهچیز قدر و اندازه مشخصی دارد، حتی دانههای باران.
مهمترین اتفاق امشب این است که تمام امر یک سال در این شب مشخص میشود. شب قدر از زمان پیامبر اسلام و نزول قرآن آغازشده و تا قیامت ادامه دارد. میفرمایند با دشمنان ما با سوره قدر بحث کنید و بپرسید شما که به امام زنده اعتقاد ندارید، اگر قرار است امر هرساله مقدر شود و در زمان پیامبر صلیالله عليه وآله ملک نزد پیامبر نازل میشده بعد از پیامبر صلیالله عليه وآله ملک بر چه کسی نازل میشود؟ملک تنها بر پیامبر و امام معصوم نازل میشود.
در قرآن آمده که در شب قدر همراه ملک روح هم میآید.
روح 4 نوع است:
1- روحی که منشأ تمایلات و شهوات است و در انسان و حیوان مشترک است.
2- روحی که منشأ زندگی و کار و فعالیت است و در انسان و حیوان مشترک است.
3- روحی که منشأ اختیار و اندیشه است که مخصوص انسان است.
4- روحی که عقل محض است و مخصوص فرشته است. حال عرفا میگویند روحی که در شب قدر پایین میآید، روح حضرت زهرا سلامالله عليها است که به خانه پسرش امام زمان میرود. ملائکه هم به بدرقه روح ایشان میآیند.
امشب که شب قدر است چه کنم؟
اول بیدارباشم. هم بیداری تن و هم بیداری قلب و روح. مهمتر از بیداری تن بیداری دل است. در این بیداری اول باید توبه کنیم. در قرآن آمده که وقتی توبه کردید نماز بخوانید و زکات بدهید و در این مسیر محکم بمانید همانا خدا غفور و رحیم است. بنابراین گناهکار که ربطش را باخدا قطع کرده باید با نماز وصل شود. همچنین ارتباط درستی با جامعه نداشته که با زکات باید اصلاحش کند و در مسیر خدا ثابتقدم بماند. در آیه دیگری خدا میفرماید من بسیار بخشندهام نسبت به کسی که توبه کند و ایمانش را درست کند و عمل درست انجام دهد پس در مسیر هدایت حرکت کند. یعنی کسی که توبه کرد باید این تغییر در اعمال و رفتارش دیده شود.
امام علی علیهالسلام فرمودند توبه 4 پایه دارد: 1- پشیمانی قلبی از گناه. 2- استغفار با زبان. 3- عمل با جوارح. 4- و تصمیم به برنگشتن به گناه.
زیبایی توبه به توبه در جوانی است. توبه باید سریع انجام شود، زیرا یه تأخیر انداختن آن مضراتی دارد بهاینترتیب:
1- اولاً انسان زمان مرگش را نمیداند.
2- ادامه هر گناهی باعث میشود که گناه برای آدم امری عادی میشود و قبح گناه میریزد. بنا بر فرمودهی معصوم کمکم براثر عادی شدن گناه فکر آدم عوض میشود و با این فکر نادرست آدم با احکام خدا درمیافتد. در آیه 10 سوره روم آمده: ای پیامبر اگر بدانی چه میشود عاقبت کسانی که گناه برایشان عادی میشود؟ کارشان بهجایی میرسد کهایات خدا را تکذیب کرده و احکام خدا را مسخره میکنند.
3- ادامه گناه باعث میشود که انسان به گناه عادت کند. پیامبر صلیالله عليه و آله فرمود: خوش به حال کسی که کنار هر گناه در پروندهاش یک استغفار نوشتهشده است.
گناه ترک وظیفه است. مردم سه دسته هستند و وظایف در مقابل هر دسته متفاوت است.
1- عموم مردم. حقوق مردم شامل: امانتداری، حسن خلق، عیبپوشی، عدالت، عفو، مروت، صداقت، وفای به عهد، شهادت بهحق، انصاف، رعایت زبان. امام علی علیهالسلام فرمودند: مبادا مثل درنده خوردن مردم را غنیمت شمرید. مردم یا همدین تو هستند که برادرت میشوند یا انسان هستند که در آفرینش با تو برابرند. نقلشده که زره امام علی علیهالسلام افتاد و مرد یهودی برداشت و گفت مال من است. نزد قاضی رفتند و چون علی علیهالسلام شاهد نداشت قاضی گفت زره مال مرد یهودی است. حضرت که در آن زمان حاکم هم بودند پذیرفتند و فرمودند قبول است. بعد مرد یهودی زره را به ایشان داد و گفت مال تو است. من میخواستم تو را امتحان کنم. زیرا در تورات در مورد اخلاق خوب وصی پیامبر آخرالزمان خواندم، دیدم توهمانی. حضرت زره را به او داد و پولی هم که همراهش بود به مقدار 900 دینار به او بخشید. مرد یهودی ایمان آورد و مسلمان شد و در جنگ صفین در رکاب علی علیهالسلام شهید شد.
سعی کنیم دعای ابوحمزه را گاهی بخوانیم که دریای معارف است. ابوحمزه از لاتهای معروف کوفه بود. روزی امام زینالعابدین علیهالسلام را از پشت دید که در حال وارد شدن به مسجد است. این راه رفتن امام دل او را لرزاند، رفت و امام را بغل کرد و پرسید تو کی هستی که راه رفتنت دل من را برد؟ امام خود را معرفی کرد و ابوحمزه گفت شما لاتها را هم قبول میکنید در بین خود؟ امام فرمود بله بیا و همین اخلاق امام و مهربانی ایشان از او ابوحمزه معروف را ساخت.
2- افراد خاص که مؤمنان هستند. وظایف در مقابل اینها بیشتر است. در قرآن آمده کهای کسانی کهایمان آوردید بسیار بپرهیزید از ظن و گمان بد و جستوجو در زندگی مردم و حق غیبت ندارید در مورد هم و به گفتاری درست باهم صحبت کنید و بین خودتان را اصلاح کنید. امام علی علیهالسلام فرمود: اگر کسی بین دو نفر را اصلاح کند خدا ثوابی بالاتر از عبادت یک سال به او میدهد.
3- افراد ویژه که مثل پدر و مادر و همسر و معلم و شاگرد هستند. در مقابل اینها وظایفی مثل احسان، محبت، عیادت، تشکر، مراقبت و نیکی داریم. پدرو مادرمرده هم بر اساس فرموده پیامبر صلیالله عليه وآله کمترین حقوقی که بر گردن فرزندان دارند شامل این موارد است: خواندن نماز بر ایشان، استغفار به نیتشان، ادای دین ایشان، وفای به عهدی که با مردم داشتند و احترام به دوستانشان. همچنین از افراد ویژه اولیاء خدا هستند که همه ما در مقابل پیامبر صلیالله عليه وآله و اهلبیت او وظیفهی تبلیغ داریم. و در مقابل خدا هم وظیفهمان این است که در مقابل حکمش متکبر نباشیم. ترک هرکدام از این وظایف معصیت است.
اسماعیل حُمیری شاعر بود و از فضایل علی علیهالسلام شعر میگفت اما شراب هم میخورد و گناهانی هم داشت.او که عاشق علی علیهالسلام بود، روزی به جهت تبلیغ برای علی علیهالسلام در میان سنیها به دروازه کوفه رفت و شمشیر و اسب و سپر و کیسهای پول برد و گفت هر کس فضیلتی از علی علیهالسلام بگوید که من برای او شعر نگفته باشد همه را به او میدهم. چند ساعت همه از فضایل علی علیهالسلام گفتند و او شعرهایش را خواند تا اینکه شخصی آمد و گفت من هم از فضایل علی علیهالسلام این را میدانم که روزی علی علیهالسلام نماز میخواند بعد آمد کفشهایش را بپوشد که کلاغی آمد و لنگهکفش امام را به آسمان برد و پایین انداخت و در کفش امام ماری چنبره زده بود که گویا به امام پناه آورده بود. حمیری همان لحظه شعری دراینباره گفت. مرد رفت اما حمیری به دنبالش رفت و چیزهایی که آورده بود به مرد بخشید. مرد گفت تو که شعر را گفتی. حمیری گفت همینالان سرودم و اگر به تو نمیگفتم که محب علی نبودم، محب علی علیهالسلام وفای به عهد دارد. زمان مرگش سنیها و دوستان لاتاش دورش بودند. یک نقطه سیاه در صورتش ظاهر شد و مثل زغال سیاه شد. سنیها گفتند این از حب علی علیهالسلام است. او گفت یا علی این است لطف تو؟ بروم جهنم اشکالی ندارد اما اینها نگویند حب علی روسیاهی دارد. صورتش سفید و نورانی شد و آخرین شعرش را در این مضمون گفت که مردم ببینید دروغ میگویند کسانی که میگویند علی علیهالسلام محب خود را فراموش میکند. دو ستون نور از خانهاش بیرون رفت و کوفیان دیدند.
سعی کنیم کاری کنیم که خدا ما را دوست داشته باشد. خدا در حدیث قدسی فرموده: یا احمد من محبتم را ذخیره کردم برای کسانی که بین خود به هم محبت کنند، کسانی که به خاطر من باهم پیوند بزنند، کسانی که برای هم دل بسوزانند، کسانی که به من توکل کنند، کسانی که نیازهایشان را فقط پیش من بیاورند، شکمشان را حتی از حلال پر نکنند، نعمتهای دنیا ذکر من را در ذهن آنها به فراموشی نبرند و به دنبال کسب رضای من باشند.
در اعمال امشب بعد از توبه نماز است. پیامبر فرمود: نماز شب باعث زیبا شدن صورت، روشن شدن دیده، خوشبو شدن بدن، نیکو شدن خلق، زیادشدن روزی، ادا شدن قرض و از بین رفتن غصه میشود. و بعد فرمود آیه “الذاکرین من الله و الذاکرات” در مورد زنوشوهری است شب یکدیگر را صدا زده و باهم نماز شب بخوانند. امام صادق علیهالسلام فرمودند: مغبوضترین بنده نزد خدا بندهای است که شب مثل مرده بخوابد و روزش را به بطالت سپری کند.
امشب شب دعا است. سرآمد اعمال شبهای قدر دعا کردن است. امشب اولازهمه دعاها برای امام زمان و فرج ایشان دعا کن.
در قرآن در مورد دعا آیاتی داریم مثل: آیه 53 سوره نحل: در آنچه از نعمتها که از جانب خداست اگر ضرری از آن به شما رسید صدای خود را به دعا بلند کنید. در سوره روم میفرماید: چون مردم به گرفتاری میرسند خدا را میخوانند و وقتی به نعمتی از جانب خدا رسیدند به خدا مشرک میشوند. امام صادق علیهالسلام هم فرمودند: “بر تو باد به دعا که دعا شفای هر دردی است.” درواقع قرآن از آسمان نازلشده و دعا از زمین به آسمان میرود. نزول و صعود. همانطور که ما قرآن را میخوانیم ملک در آسمان دعای ما را میخواند و اجر میدهد.
حال در دعا چه بخواهیم:
1- حفظ از دشمن که شیطان و نفس است.
2- بر اساس گفتهی امام زینالعابدین علیهالسلام : خدایا از تو میخواهم که مرا فقط در معرض جود و احسان خود قرار دهی(چشمم به دست مردم نباشد.).
3- خدایا مرا از آماج فتنهها و انحرافات و آزمایشها و بلاها در امان قرار بده.
4- مرا بر دشمنانم پیروز کن.
5- بر عیبها و رسواییهای من پرده بکش.
6- مرا از بلاها حفظ کن.
7- مرا از گناهان دورنگه دار.
دعایی برای امشب آمده که از زبان علی است. این دعا حالت تشکر به درگاه خدا را دارد.
کَیف اَنسیکَ وَ لَم تَزِل ذاکری کَیف اَلهو عَنکَ وَ اَنت مُراقِبی اِلهی بَذیلَ کَرمک اَعَلَّقتُ یَدی وَ نَیلَ عَطایاک بَسطَت اَمَلی فَاخلِّصنی بِخالصَه توحیدکَ وَ اجعَلنی مِن صَفوه عَبیدک.
ترجمه دعا: چگونه فراموش کنم تو را درحالیکه تو همیشه به یادم هستی؟ و چگونه دل بهجای دیگر نهم درحالیکه تو مراقب منی. خدایا! به دامان کرمت دست انداختم و میخواهم به آرزوهای درستم برسم پس مرا برای توحیدت خالص کن و قرار بده مرا از برگزیدههای بندگانت.
یکی از شرایط اجابت دعا انکسار دل و چشم اشکبار است. در حدیث داریم که خدا میفرماید من دعای با چشم خشک را دوست ندارم. باید سعی کنی در هنگام دعا تباکی کنی. یعنی یاد چیزی کن که دلت شکسته شود بعد توجهت را به سمت خدا کن. عالیترین چیزی که دل را میشکند یاد اباعبدالله االحسین است.
مرد روضهخوان به خانهی یک یهودی برای روضهخوانی دعوت شد. پرسید شما که یهودی هستید چه روضهای گرفتید؟ مرد صاحبخانه گفت ما و قبیلهمان مسلمان شدهایم. من زنی داشتم که فلج شده بود و 17 سال از او پرستاری میکردم. روزی زنم از این وضعیت خسته شد و گفت زنان همسایه میگویند ما هر وقت گرفتار میشویم ختم ابوالفضل میگیریم، بیا ما هم این کار را انجام دهیم. شب هر دو ذکر یاابالفضل گرفتیم که ناگهان زنم ایستاد و فریاد زد ابوالفضل را دریاب. زن میگوید آقایی بالای سرم آمد و گفت بلند شو گفتم نمیتوانم دستم را بگیر و آن آقا گفت مگر نمیبینی من دست در بدن ندارم؟
همچنین امشب شب ذکر است. در مفاتیح 10 ذکر لااله الا الله در اعمال اول ماه ذیالحجه آمده که از زبان امام علی علیهالسلام است. این ذکر را چند بار امشب تکرار کن.
پس بهصورت خلاصه: امشب ذکر اباصالح داشته باشیم. غسل کنیم. مکان مناسب برای احیا انتخاب کنیم. صدقه بدهیم. صلوات بفرستیم. حداقل 100 بار ” اللهم صل علی امیرالمومنین” و 100 بار ” اللهم صل علی حجه بن الحسن” .
نماز امام علی علیهالسلام را بخوانیم که دو رکعت است در هر رکعت بعد از حمد 50 مرتبه توحید. حضرت فرمودند هر کس این نماز را در این شب بخواند خدا گناهانش را میبخشد.
گفتن این ذکر در سجده 100 مرتبه که بعد از نماز صبح هم میشود خواند ” یا محمد و یا علی یا علی و یا محمد اکفیانی فانکما کافیان و انصرانی فانکما ناصران”. مرحوم آیتالله اراکی فرمودند با این ذکر به مکه میروی. و همچنین امشب بر امام علی علیهالسلام گریه کنیم.