آغاز خطبه حضرت زینب علیه اسلام در دربار یزید؛
پسازآنکه یزید چوب به لب و دندان حسین علیهالسلام زد و اشعار کفرآمیزی خواند، زینب به پا خواست و این خطبه را ایراد فرمود:
به نام خداوند بخشنده و مهربان. خداوند جهانیان را حمد و سپاس میگویم و بر پیامبر اسلام و خاندان او درود میفرستم. خداوند متعال حقیقت را نیکو بازگو فرمود، آنجا که در قرآن بیان داشت: « کار کسانی که زشتکاری و گناه انجام دادهاند، بهجایی رسید که آیات خدا را دروغ شمردند و آنها را به مسخره گرفتند».
آری، کلام خدا راست و عین حقیقت است. یزید! از اینکه زمین و آسمان را بر ما تنگ گرفتهای و ما را همانند اسیران کافر به این شهر و آن شهر کشاندهای، گمان کردی که ما نزد خدا خوار و پست شدیم و تو در پیشگاه او منزلت یافتی؟ با این تصور خام و باطل، باد به غبغب انداختهای و با نگاه غرورآمیز و نخوت بار به اطراف خود مینگری، درحالیکه شادمانی از اینکه دنیایت آباد شده و بر وفق مرادت است و مقام و منصبی را که حق ما خاندان رسول اکرم صلیالله علیه و آله و سلم است، در دست گرفتهای.
اگر چنین خیال باطلی در تو پیداشده، لحظهای بیندیش! مگر تو فراموش کردهای کلام خدا را که میفرماید: «آنان گمان نکنند که مهلت یافتن، خیر و سعادتشان است. نهتنها به نفعشان نیست، بلکه برای آن است که بر گناهان خود بی افزایند و برای آنان عذاب ذلت آمیز ابدی در پیش است».
علامه قاضی طباطبایی فرمودند: در عزای سیدالشهدا کوتاهی نکنید هر کس به هر عنوان که میتواند دستی در عزای امام حسین علیهالسلام داشته باشد، در روضههای هفتگی کوتاهی نکنید، حتی اگر دو سه نفر باشید. بگذارید در خانههایتان صدای گریه برای امام حسین علیهالسلام بر پا باشد و اگر در طول سال نتوانستی در محرم کوتاهی نکن. مبادا سی روز محرم بگذرد و شما برای امام حسین علیهالسلام کاری نکرده باشی.
آقا شیخ جعفر مجتهدی میگویند: کسانی که نام امام حسین علیهالسلام را میشنوند اگر تغییری در خودشان پیدا نکنند نگران ایمانشان باشند زیرا ایمان او خدشهدار شده است و ایمان او، ایمان موردقبول خداوند متعال نیست وگرنه جریان عاشورا دلسنگ را آب میکند.
اما اگر احساس همدردی کردی شکر خدا کن که ایمانت موردقبول خداوند است.
آیتالله بهجت در مورد گریه بر امام حسین علیهالسلام یک جمله دارند: گریه بر امام حسین علیهالسلام از نماز شب بالاتر است.
برای نماز شب در قرآن ما آیات داریم که به رسول خدا میگویند: اگر میخواهی به مقام محمود و شفاعت کبرا برسی باید بلند شوی و نماز شب بخوانی.
برو فکر کن که معنای این حرف چیست؟
تو که مؤمن و مسلمانی، اگر نماز شب بخوانی در کنار رسولالله و در مقام محمود جایت میدهند، ولی اگر کافر و یا یهودی و بتپرست به امام حسین علیهالسلام گریه کند او را سر سفره امام حسین علیهالسلام مینشانند و به دین و دیانت او نگاه نمیکنند. این به من و شما مربوط نیست در مورد امام حسین علیهالسلام ظاهر عمل را نگاه میکنند.
از شدیدترین مسئله عاشورا، مسئلهی اسارت اهلبیت علیهمالسلام است. در روز یازدهم خانم حضرت زینب سلامالله همه بچهها و خانمها را زیر یک خیمه نیمسوخته جمع کرده بودند و شمریان آنها را آنقدر میزدند که از خیمهها بیرون بیایند ولی آنها نمیآمدند. عمر سعد آمد داخل خیمه همه گریه میکردند. خانم زینب کبرا یک جمله به عمر سعد گفتند که دل عالم به حالشان تا ابد میسوزد. گفتند: عمر سعد من از تو یک خواهشی دارم، آن را برآورده کن و من را ناامید نکن.
خانم گفتند: دستور بده معجرها و عباهای این زنها را به آنها بدهند تا تن کنند و بعد به اسارت بروند.
عمر سعد دلش نرم شد و دستور داد تا معجرها و عباهای آنها را برگردانند.
کربلا با حرم امام رضا علیهالسلام فرق میکند با نجف و کعبه فرق میکند. کربلا وادی مقدس عشق است و باید عاشقانه و عارفانه به کربلا قدم گذاشت.
رسول اکرم صلیالله علیه و آله فرمودند: زمین کربلا بخشی از زمین گسترده و پهناور بهشت است.
حضرت على بن الحسين علیهالسلام فرمودند: خداوند متعال بیستوچهار هزار سال قبل از اينكه زمين كعبه را خلق كند و آن را حرم قرار دهد زمين کربلا را آفريد و آن را حرم امن و مبارك قرارداد، و هرگاه حقتعالی بخواهد كره زمين را لرزانده و حركتش دهد (شايد كنايه از قيامت باشد) زمين کربلا را همراه تربتش درحالیکه نورانى و شفّاف هست بالابرده و آن را دربرترین باغهاى بهشت قرار داده و بهترين مسكن در آنجا میگرداند و ساكن نمیشود در آن مگر انبياء و مرسلين (يا بجاى اين فقره فرمودند: و ساكن نمیشود در آن مگر رسولان اولوالعزم) اين زمين بين باغهاى بهشت میدرخشد همانطوری كه ستاره درخشنده بين ستارگان نورفشانى مینماید، نور اين زمين چشمهاى اهل بهشت را تار میكند و با صدایی بلند میگوید: من زمين مقدّس و طيّب و پاكيزه و مباركى هستم كه سيد الشهداء و سرور جوانان اهل بهشت را در خوددارم .[1]
امام صادق علیهالسلام فرمودند: زمين كعبه در مقام مفاخره گفت: كدام زمين مثل من است، و حالآنکه خداوند خانهاش را بر پشت من بناکرده و مردم از هر راه دورى متوجه من میشوند، و حرم خدا و مأمن قرار دادهشدهام؟!! خداوند متعال به سويش وحى كرد و فرمود: بس كن و آرام بگير، به عزت و جلال خودم قسم آنچه را كه تو براى خود فضيلت میدانى در قياس بافضیلتی كه به زمين کربلا اعطاء نمودهام همچون قطرهای است نسبت به آب دريا كه سوزنى را در آن فروبرند و آن قطره را با خود بردارد، و اساساً اگر خاك کربلا نبود اين فضيلت براى تو نبود و نيز اگر نبود آنچه اين خاك آن را در بردارد تورانمی آفريدم و بيتى را كه تو به آن افتخار میكنى خلق نمیكردم، بنابراین آرام بگير و ساكت باش و متواضع و خوار و نرم باش و نسبت به زمين كربلا طغيانى از خود نشان مده و الّا تو را فروبرده و در آتش جهنّم قرارت میدهم .[2]
آمد نزد امام صادق علیهالسلام و گفت من مدینه رفتم، نجف رفتم اما خاک آنجا بوی خاصی نمیدهد، اما کربلا بوی عجیبی میدهد.
امام فرمودند در مدینه خاک بدن جدم را در برگرفت و در نجف هم خاک بدن پدرم علی علیهالسلام را در برگرفت اما در کربلا خاک کربلا باپوست و خون و استخوان جدم عجین شده است به این خاطر معطر است و خدا قسم یادکرده است که هر کس در کربلا دفن شود عذابش نکنم و روز قیامت حسابش را آسان بگیرم.
امام صادق فرمود: مكه حرم خدا و رسول خدا و امیرالمؤمنین است، نماز در آن برابر صد هزار نماز و صدقه یکدرهم در آن برابر با صد هزار درهم است. و مدينه حرم خدا و رسول خدا و امیرالمؤمنین است، نماز در آن برابر ده هزار نماز و صدقه یکدرهم برابر ده هزار درهم در غير آن است و كوفه حرم خدا و رسول خدا و حرم اميرالمؤمنين است، نماز در آن برابر هزار نماز و یکدرهم صدقه در آن برابر هزار درهم در غير آن است.[3]
کربلا چه جور جایی است؟
کربلا مکان عبادت ویژه است.
امام هادی علیهالسلام فرمودند: خدای متعال مک آنهای ویژه را دوست دارند که در آن به درگاهش استغفار کنند و قرآن بخوانند و از آن مکان باخدا ارتباط ویژه پیدا کنند که یکی از این مک آنها حرم جدم امام حسین علیهالسلام است.
آن آدمی که کار خیر و نیکو انجام میدهد خداوند بهاندازه عبادتش به او پاداش نمیدهد بلکه کمکم 1 به 10 اجر میدهد و گاهی تا هفت هزار ثواب میدهد.
چرا ثواب عبادت متفاوت است؟
1 . به مک آنها بستگی دارد مثل حرم ائمه، مسجد کوفه، مسجدالحرام، کربلا و …
2 . به زمانها بستگی دارد مثل ماه رمضان، شب عرفه، شب جمعه و …
3 . به احوال آن عامل بستگی دارد.
هرچه آن مکان شریفتر میشود اجرش بالاتر است.
امام باقر علیهالسلام فرمود: اگر مردم میدانستند كه در زيارت قبر حضرت حسين بن على علیهالسلام چه فضل و ثوابى است حتماً از شوقوذوق قالب تهى میكردند و به خاطر حسرتها نفسهايشان به شماره افتاده و قطع خواهد شد. راوى میگوید: عرض كردم: در زيارت آن حضرت چه اجر و ثوابى هست؟ حضرت فرمودند: كسى كه از روى شوقوذوق به زيارت آن حضرت رود خداوند متعال هزار حجّ و هزار عمره قبول شده برايش مینويسد و اجر و ثواب هزار شهيد از شهداء بدر و اجر هزار روزه دار و ثواب هزار صدقه قبول شده و ثواب آزاد نمودن هزار بنده كه در راه خدا آزاد شده باشند برايش منظور میشود و پيوسته در طول ايام سال از هر آفتى كه كمترين آن شيطان باشد محفوظ مانده… و در روز قيامت نورى به وى اعطاء میشود كه بين مغرب و مشرق از پرتو آن روشن میگردد و منادى نداء میكند: اين كسى است كه از روى شوقوذوق حضرت امام حسين علیهالسلام را زيارت كرده و پس از اين نداء احدى در قيامت باقى نمیماند مگر آنكه تمنّا و آرزو میكند كه كاش از زوّار حضرت ابا عبد اللَّه الحسين علیهالسلام می بود.[4]
امام صادق علیهالسلام فرمود: كسى كه با شناخت مقام امام حسين علیهالسلام قبر او را زيارت كند؛ خداوند ثواب هزار حج مقبول برايش مىنويسد و گناهان گذشته و آينده او بخشيده مىشود.
حضرت آبی عبد اللَّه علیهالسلام فرمودند: خداوند متعال فرشتگانى دارد كه موكّل قبر حضرت امام حسين علیهالسلام میباشند هنگامیکه شخص قصد زيارت آن حضرت را نموده غسل كند حضرت محمد صلی اللَّه عليه و آله و سلّم ايشان را مورد نداء قرار داده و میفرماید: اى مسافران خدا! بشارت بادبر شما كه در بهشت با من هستيد. سپس امیرالمؤمنین علیهالسلام به ايشان نداء نموده و میفرماید: من ضامنم كه حوائج شمارا برآورده نموده و بلاء را در دنيا و آخرت از شما دفع كنم، سپس پيامبر اكرم صلی اللَّه عليه و آله و سلّم و امير مؤمنان با ايشان از طرف راست و چپ ملاقات فرموده تا بالأخره به اهل خود بازگردند.[5]
یکی از عبادتهای مهم زیارت ایشان است.
چرا اینقدر بر زیارت کربلا تأکید کردند؟
1 . در زیارت امام حسین علیهالسلام نوعی اعلام وفاداری و تجدیدعهد و پیمان است.
2 . محل دریافت آمرزش است.
3 . به جهت دریافت شفاعت اهلبیت علیهمالسلام.
4 . به جهت نگاه پیامبر صلیالله علیه و آله در قیامت.
5 . اعلام کنم که من دوستتان دارم.
هر وقت قلبت شقی شد و دلسوزی نداری و رحم نداری و قلبت دارد متکبر میشود برو کربلا، کربلا سختی قلب را برمیدارد.
آداب زیارت کربلا، بادل شکسته به زیارت بروی.
فرمودند: در حرم امام حسین علیهالسلام، گریه علامت، اجازه دادن امام حسین علیهالسلام است. اگر گریهات نگرفت برو حرم حضرت ابوالفضل علیهالسلام و تا گریهات نگرفت وارد حرم امام حسین علیهالسلام نشو، بنشین بینالحرمین و خجالتهای که امام حسین علیهالسلام در روز عاشورا کشیدند را یاد کن.
این را میفهمی که چرا گریه علامت اذن دخول به حرم امام حسین علیهالسلام است؟
زیرا حرم امام حسین علیهالسلام محل شهود است و باید ببینی کربلا را، گوشهایت باید بشنود صدای شیههی اسبها، باید ببینی بدن بیسر امام حسین علیهالسلام را، باید ببینی و گریه کنی.
کربلا محل دیدن است و شهود و بعد محل زیارت.
در آداب زیارت ائمه چه کنیم؟
تو زائر باید بدانی بین زنده و مردن این آقا هیچ تفاوتی نیست. تو به حضورش رسیدهای نه به زیارت مرقد ایشان.
حال ببین چه ادبی لازم است و چه طهارتی.
از آداب زیارت:
1 . انس با ائمه اطهار است.
اینکه به ما میگویند بعضی از دعاها و نمازها را در بعضی از ایام بخوانید مانند کمیل در شب جمعه، زیارت آل یاسین و….. برای این است که میخواهند بین شما و اهلبیت و آن ادعیه و یا نماز عادت ایجاد شود و چونکه عادت کردی نمیتوانی بدون انجام دادن آن عمل بخوابی.
2 . باعث ترک معصیت میشود.
3 . از طریق انجام اعمال خیر، ما به حرم ائمه معصومین و عبادت عادت میکنیم.
عجله کن و شتاب کن آن وسایلی که موجب میشود خدا تو را بیامرزد آن وسایل را فراهم کن.
از امام رضا علیهالسلام پرسیدند آقا، خیر چیست؟
امام فرمودند: گواراترین زندگی و عالیترین زندگی آن است که یک نفر دیگر از کنارش خیری ببیند.
امام صادق علیهالسلام فرمودند: ایمان به خدا و رسول و علی علیهالسلام ندارد آن آدمی که کسی با او حرف بزند و با او کاری داشته باشد و او در صورت آن مراجعهکننده لبخند نزند.
[1] كامل الزيارات، ص 451
[2] كامل الزيارات، ص 450
[3] الأصول من الكافي،ج 4، ص 586
[4] وسایل الشيعة إلي تحصيل مسائل الشريعة، ج 14، ص 453
[5] وسایل الشيعة إلي تحصيل مسائل الشريعة، ج 14، ص 485