امام رضا(ع) فرمودند: شب اول ماه محرم، مادرمان حضرت زهرا(س) پیراهن خونی امام حسین(ع) را به سمت زمین تکان میدهد و قطرات خون از آن پیراهن به سمت زمین تراوش میکند و شور حسینی رواج پیدا میکند و حضرت زهرا(س) یک شهقه ای میکشد و هر گوش دلی که این شهقه را شنید تا اربعین برای امام حسین(ع) گریه و عزاداری میکند و شام اربعین ایشان پیراهن را جمع میکنند تا سال آینده.
در مباحث گذشته گفتیم که اگر ما چهار مسئله را روزانه انجام دهیم موانع ما به سمت خداوند برداشته میشود. متأسفانه در جامعهی ما گناه فردی و اجتماعی زیاد شده و فرهنگ توبه و به سمت خدا رفتن نیز کمرنگ شده است. بشر جایزالخطا است و خطا میکند. حضرت رسول اکرم(ص) فرمودند: خوشا به حال کسی که اگر مرتکب گناهی شد کنار هرکدام توبه کند و ذکر استغفار بگوید.
انسان در حین معصیت به کفر رسیده زیراکسی در حال ایمان، غفلت نمیکند و گناه نمیکند. هر کنه بزرگ که از انسان سر میزند از این دو حال خارج نیست که خدایا تو میبینی اما من اهمیت نمیدهم که خداوند از این دسته گله کرده که در حدیث قدسی آمده: رسول من به مردم بگو که چگونه وقتی گناه میکنید بچهتان را دور میکنید آیا نگاه من از نگاه بچه کمتر است؟
فردی نزد امام حسین(ع) آمد و گفت: من گناه میکنم و از بهشت و جهنم خدا برای نگو که من اینها را میدانم اما باز گناه میکنم.امام فرمودند: برو جایی گناه کن که خدا تو را نبیند، او سرش را پایین انداخت و گفت: اینکه نمیشود. امام حسین(ع) فرمودند: جایی گناه کن که مِلک خدا نباشد. مرد فکری کرد و گفت: این هم نمیشود. اما فرمودند: حداقل روزی که گناه میکنی روزی خدا را نخور، گفت:نمیتوانم. امام فرمودند: پس وقتی عزرائیل آمد و تو را خواست ببرد تو نرو. مرد گفت: چه کسی میتواند از او فرار کند. امام فرمودند: پس وقتی خواستند تو را به جهنم ببرند فرار کن، مرد فکری کرد و گفت: نمیشود. امام حسین(ع) فرمودند: پس یا ترک گناه کن یا فرار کن از خدا، کدام آسانتر است؟ او گفت: به خدا قسم که ترک گناه آسانتر از فرار کردن از خداست.
امام علی(ع) فرمودند: خدا برای هر دردی دوایی قرار داده است و دوای گناهان، استغفار است.
هر گناهی استغفار خودش را دارد، برای برخی از گناهان در روز و برای برخی در شب باید توبه کنی ، برخی را با غسل و برخی را با نماز و برخی را با صدقه باید توبه کنی. بدترین دردِ گناه، دوایش گریه بر امام حسین(ع) است. گریه بر ایشان اثر گناه را هم پاک میکند زیرا امام حسین(ع) تجلیگاه رحمت واسعهی خدا است.
داستان کریم تارزن معروف است که او مطرب بود و تار هم میزد. روضهی امام حسین(ع) برقرار شد و او آمد و گوشهای نشست همه به او اعتراض کردند و او اهمیت نداد و آقا روضه را شروع کرد و گفت:آی مردم، امام حسین(ع) در میان ائمه(ع) بنجلخر است او بیآبروها را آبرو میدهد و جاماندهها را بلند میکند و گفت و گفت تا کریم تارزن بلند شد و گفت: حاجآقا بنجلی مثل کریم تارزن را هم میخرد. آقا گفت:بله، مثل حُر. کریم تارزن بلند شد و تارش را شکست و گفت: دیگر تار نمیزنم و گفت: گواهی بده که من در مجلس امام حسین(ع) به او پناهنده شدم و خودم را به حسین(ع) فروختم. او عابدی شد ک مشهدیها گِره که به کارشان میافتاد میآمدند نزد او و میگفتند: به زیارت که میروی داروی درد ما را هم از امام رضا(ع) بگیر.
امام علی (ع) فرمودند: عجیب است برای کسی که به هلاکت برسد درحالیکه وسیلهای مثل ذکر استغفار در دست دارد.
فرمود: خداوند سه صدا را دوست دارد :
خروسی که سحر را اعلام میکند.
صدای قاری قرآن که با صوت حزین قرآن میخواند.
صدای استغفار یک توّاب که به درگاه خداوند ناله و توبه میکند.
امام علی(ع) فرمودند: در دنیا هیچ خیری وجود ندارد ( زندگی دنیا پنج چیز است: بازی و سرگرمی و لهو ولعب که برای هشت سال اول زندگی است، زینت طلبی که برای دوران نوجوانی است، تکبر و غرور که برای دوران جوانی است، تفاخر و پز دادن که مخصوص دوران میانسالی است، حرص که برای دوران پیری است.) سؤال کردند پس آقا خیر دنیا و برای کیست؟ آقا فرمودند: برای دودسته، 1)کسی که گناهی کند و زود توبه و جبران کند.
در مجلس نشسته بود و مردی آمد و در دلش گفت: او گردنکلفتی است که مفت میخورد، مرد رد شد و نمازش را خواند و رفت. گفت: شب خواب بدی دیدم و فهمیدم که در دلم ظن بد بردم و استغفار کردم و یک سال درراه آن مرد نشستم که حلالیت بطلبم تا اینکه او را دیدم و او به من گفت: چرا عاقل کاری کند که یک سال از عمرش را صرف کند که از کسی حلالیت بطلبد.
امام حسین(ع) فرمودند: محب ما نیست آدمی که کاری کند که مدام مجبور باشد عذرخواهی کند.
انسان قرآنی خطایش کم است او مقدس و صاحب عقل است. قرآن کتاب صاحبان خرد است و آدم خردمند خطاهایش کن است. چرا زشتی کنم؟ زیرا با این زشتی از دایرهی قرآن بیرون آمدهام.
2) دنیا خیر ندارد مگر برای کسانی که در انجام اعمال خیر عجله کنند.
پیامبر(ص) فرمودند: گروه کثیری از آدمهایی که جهنم میروند به خاطر تسویف است. آی مردم بترسید بترسید بترسید از تسویف و آن یعنی امروز و فردا کردن.
در حدیث آمده که وقتی انسان تصمیم میگیرد که کار خیری را انجام دهد هفتاد هزار شیطان دور او را میگیرند که نگذارند آن را انجام دهد پس وقتی تصمیم به کار خیری گرفتی آن را زود عملی کن.
فرمودند: برای اینکه نامهی عملت پاک شود از گناه بعد از هر نماز واجب سه مرتبه بگو: «استغفرالله اَلذی لا اله اِلّا هُوَ الحَیُّ القَیوم ذوالجَلالِ و الاکرام وَ اتوبُ الیه»
آیا از توبه بالاتر و نورانیتر داریم؟ بله و آن گناه نکردن است که هزاران مرتبه از توبه بالاتر است.
در سورهی فرقان آیه ی 23 آمده : « وَقَدِمْنَا إِلَى مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاء مَّنثُورًا » « و به هر گونه كارى كه كردهاند مىپردازيم و آن را [چون] گَردى پراكنده مىسازيم.»
یعنی در قیامت پروندههایی را بازمی کنیم که نورانی است اما روز قیامت ندا میآید که خداوند میفرماید: ملائکه این اعمال را به باد دهید و پراکنده کنید.
نزد امام صادق(ع) آمد و درحالیکه به سرش میزد گفت: با این آیه چه کنیم؟ معنایش چیست؟ امام فرمودند: در قیامت عدهای میآیند که بسیار خوش عمل هستند اما ندا از جانب خداوند میآید که من خریدار آن اعمال نیستم. امام دوباره فرمودند: اعمال آنان از سفیدی و لطیفی از ابریش مصری هم لطیفتر است و خداوند آنها را نمیخرد زیرا صاحبان این اعمال مؤمن بودند و اعمال خوب انجام میدادند اما هرگاه گناهی پیش میآمد آنها انجام میدادند و ترک معصیت نمیکردند.
پس راحتترین عمل، ترک معصیت است.
پیامبر(ص) به ابن مسعود وصیت فرمودند: هیچ گناهی را کوچک نشمارید زیرا روز قیامت تجسم اعمال میشود و برخیها که تجسم اعمالشان را میبینند میگویند:
خدایا کاش بین من و این عملم از مشرق تا مغرب فاصله بود. ابن مسعود هیچ گناهی را کوچک نشمار که برخیها به خاطر یک گناه صدسال معطل میشوند.
گفتیم بعد از ذکر استغفار، وسیلهی دوم صلوات است، یعنی اُنس مدام با پیامبر(ص) و اهلبیت(ع). صلوات یک دعای معرفتی مدام است.
سُفیان سوری، عابد و زاهد بود. فردی آمد و پرسید که چرا روز قیامت را در قرآن ” یوم الحسرت” نام گذاری کردهاند؟
او گفت: زیرا همه در آن روز حسرت میخورند، کسی که جهنمی است به خاطر گناهانش و کسی که بهشتی است به خاطر اینکه چرا بیشتر ثواب نکرده است. سؤال کرد: آیا کسی هست که حسرت نخورد. گفت: بله زیرا اجر و مزد بالاتر دیگری نیست و عالیترین مرتبه را طی کردهاند مؤمنینی که در کنار اعمالشان مدام بر پیامبر(ص) صلوات میفرستند که اینان جایی برای حسرتخورن ندارند.
در چند جا بر صلوات فرستادن تأکید فراوان شده است:
1) هنگامیکه اسم پیامبر(ص) میآید.
2) ائمه (ع) فرمودند: هر سخنی که میخواهی بگویی ابتدا بگو: بسم الله الرحمن الرحیم و بعد یک صلوات بفرست و آنگاه کلام را آغاز کن زیرا نور صلوات کلام تو را به دلها مینشاند.
صلوات ملک موکل دارد که وارد میشوند و به تو مدد میرسانند با نور الهی، کسی که کلام نور میگوید کلامش به دل مینشیند.
3) یکی از جاهایی که صلوات ضروری است هنگام وضو گرفتن است. بگو: ” بسم الله الرحمن الرحیم و صلوات علی رسولالله ” یا یک آب به صورتت بزن و بعد دعای تشهد را بخوان و آب دیگری به صورتت بزن و بقیهی وضویت را بگیر.
4)از جاهای دیگری که صلوات واجب است هنگام ورود و خروج از مسجد است.
هنگام ورود بگو: ” الله صل علیمحمد و آل محمد رب اغفِرلی ذنوبی و افتح لی ابواب رحمتک “
و هنگام خروج بگو ” اللهم صل علی محمد و آل محمد رب اغفرلی ذنوبی و افتح لی ابواب فضلک” و میفرماید خداوند حاجت مهمانش را نمیگذارد.
5) و دیگر هنگام دعا. بزرگان گفتهاند: همانطور که هیچ عبادتی بدون ولایت امام علی(ع) پذیرفته نمیشود همینطور گفتهاند که استجابت تمام دعاهایتان به صلوات است.
روز قیامت حضرت زهرا(س) سه دسته را شفاعت نمیکند:
کافر، منافق، کسانیکه نسبت به ولایت امام علی(ع) و اولادش در دلشان شک دارند.
امام صادق(ع) فرمودند: دعای بدون صلوات را روی سر دعا کننده میزنند و دعای همراه با صلوات را به عرش الهی میبرند.
خدمت رسول اکرم (ص) آمد و گفت: یا رسولالله پسر کور و کری دارم یک ذکری بدهید تا شفا پیدا کند. پیامبر(ص) فرمودند: فراوان بر من صلوات بفرست. گفت : همینطور قدمبهقدم میرفتم تا خانه و صلوات میفرستادم به خانه که رسیدم دیدم پسرم شفا یافته دواندوان خدمت ایشان رسیدم تا خبر دهم و ایشان فرمودند: جبرئیل خبرش را آورد و گفتند:همانطور که در دنیا خدا صلوات بر تو را مایه آمرزش و برکت و شفای درد امتت قرار داده، روز قیامت هم سرمایهی شفاعت تو از امتت صلوات است.
3) صدقه که عالیترین صدقه طعام است.
پیامبر(ص) فرمودند: مرضیهایتان را با صدقه درمان کنید اگر هیچچیز ندارید غذای خودت را نخور و صدقه بده سپس فرمودند: عزرائیل اسم مریض را مینویسد و اسم او را به ملک مرگ میدهد و او شروع به گرفتن جان او میکند اما کسی از نزدیکانش صدقه میدهد به طعام و عزرائیل میفرماید: جان او را برگردان.
امام علی(ع) فرمودند: من بهشت را برای شش دسته تضمین میکنم، یک دسته آنهایی که نیت کنند که صدقه بدهند و کنار بگزارد اما اجل مهلتش ندهد و بمیرد و من بهشت را برای او تضمین میکنم.
از عالیترین صدقهی دیگر دفع شر از مردم است.
پیامبر(ص) فرمودند: حفظ جان مردم واجب است و حفظ مال مردم واجب است و آبروی مردم نیز حفظش واجب است. اگر پشت کسی حرفی میزنند و تو بتوانی دفع کنی و نکنی خداوند دَرِ هزار شر را در دنیا و آخرت برای تو باز میکند و هفتاد برابرِ غیبت کننده بر تو مینویسد.
گفتند: یا رسولالله فلان آدم بسیار بد است اما ایشان فرمودند: رستگار است و خداوند او را دوست دارد گفتند: فلانی را میگویید؟
گفتند: میدانم بهزودی میآید و توبه میکند و قلهی ایمان میرسد زیرا چند وقت پیش مردی خواب بود و باد میآمد و لباس او بالابود و آن مرد آرام آمد و او را پوشاند و مرد که بیدار شد بقیه به او گفتند که آن مرد چه کرده و او دستش را بالا آورد و دعا کرد که خدایا آبروی او را برکه به یک ماه نرسیده آمد و توبه کرد و جنگی درگرفت و او در صف اول جبهه بود و شهید شد.